Thùng ong cảnh yếu đi sau khi lấy mật: lạ hay đáng lo

Thùng ong dú làm cảnh thường đặt ở chỗ cả nhà đi qua mỗi ngày: hiên nhà, góc sân, cạnh hòn non bộ. Vì nhìn hằng ngày nên chủ thùng nhận ra rất nhanh khi đàn «khác đi». Và lần đầu lấy chút mật để cả nhà nếm thử, nhiều người lo lắng khi vài hôm sau cửa tổ có vẻ vắng, ong bu cửa dày hơn, hay có mùi lạ.

Phần lớn những thay đổi sau khi lấy mật là bình thường và tự hết. Nhưng có vài dấu hiệu không được để qua. Bài này giúp phân biệt hai loại đó, rồi nói thẳng mấy thói quen của dân chơi ong cảnh hay làm đàn suy mà không biết.

Thấy gì thì yên tâm, thấy gì thì lo

Ong dú không có ngòi đốt, nên trẻ con đứng xem không sao. Nhưng đứng sát và quơ tay trước cửa tổ suốt thì đàn bị phân tâm, nhất là mấy ngày sau khi lấy mật.

Năm thói quen của người chơi cảnh làm đàn suy

Mở nắp cho khách xem

Thùng có nắp kính hay nắp gỗ mở được là niềm vui của người chơi. Nhưng mỗi lần mở là một lần đàn phải giữ nhiệt lại, vá chỗ hở. Ngay sau khi lấy mật, đàn đã phải vá nhiều rồi; thêm vài lần mở khoe khách trong tuần là quá sức.

Phơi tổ ra nắng qua nắp kính

Nắp kính để lộ khối nhộng ra ánh sáng và nóng. Nên có tấm che tối đậy lên, chỉ mở ra khi xem một lát.

Dời thùng cho hợp bố cục sân

Dời thùng vài mét là ong thợ đi làm về tìm không ra chỗ cũ. Lấy mật xong lại dời thùng là đàn mất cả dự trữ lẫn một phần ong thợ.

Lấy mật mỗi lần một ít nhưng lấy hoài

Lấy thìa mật cho khách nếm nghe thì nhỏ, nhưng mỗi lần lấy là mỗi lần mở tổ và vỡ bầu. Lấy thưa, một lần cho gọn, tốt hơn nhiều lần lặt vặt.

Xịt muỗi, xịt kiến quanh nhà

Sân nhà thường được xịt thuốc muỗi, thuốc kiến. Xịt gần thùng, nhất là lúc đàn vừa bị lấy mật và phải ra ngoài kiếm ăn nhiều, rất dễ gây hao ong thợ.

Những tình huống tương tự được gom trong mục Sự cố thường gặp.

Thùng cảnh có cần lấy mật không?

Không bắt buộc. Nhiều người nuôi ong dú làm cảnh chỉ để ngắm đàn ra vào, nghe tiếng ong, cho trẻ con quan sát. Nếu muốn lấy, nên chọn lúc đàn đông, thùng nặng tay và quanh nhà đang có nhiều hoa. Chỉ lấy vài bầu đã đóng kín ở rìa, không đụng khối nhộng, làm nhanh rồi đóng lại. Mật ong dú vị chua thanh, nhiều nước, lấy xong cho ngay vào lọ kín để ngăn mát.

Chọn thùng có cấu tạo dễ lấy bầu mà không phá tổ cũng giúp rất nhiều; tham khảo các mẫu ở mục Dụng cụ & thùng nuôi.

Muốn có mật mà không phải đụng tới thùng cảnh

Với nhiều nhà, cách nhẹ nhàng nhất là để thùng cảnh cứ là thùng cảnh, còn mật để thưởng thức hay biếu thì lấy từ trại. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có mật ong dú, hộp quà mật, son dưỡng môi làm từ sáp ong dú và cả tổ giống cho ai muốn đặt thêm một thùng nữa trong sân. Nếu muốn mua bán, trao đổi tổ với người nuôi khác gần nhà thì có thể xem trên chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp