Nuôi ong dú làm cảnh có cái thú riêng: thùng gỗ đặt góc sân, ngồi uống trà nhìn ong ra vào cái ống sáp nhỏ. Cũng vì nhìn mỗi ngày nên chủ nhà nhận ra rất nhanh khi cửa tổ bỗng vắng, dù sân vẫn nắng đẹp như mọi hôm. Và cũng vì thùng cảnh được chăm chút về hình thức nên nguyên nhân nhiều khi nằm ở chính những thứ ta làm cho đẹp.
Bài này gom các sự cố hay gặp ở thùng ong cảnh trong sân nhà, sắp theo thứ tự nên kiểm tra, từ dễ đến khó, để chủ nhà tự dò được trước khi phải nhờ người nuôi.
| Vừa thay đổi gì? | Đàn thường phản ứng | Cách gỡ |
|---|---|---|
| Dời thùng sang góc khác cho đẹp | Ong đi làm về chỗ cũ, lạc, cửa thưa vài ngày | Dời vào buổi tối, đặt vật lạ trước cửa để ong định vị lại |
| Sơn, phết dầu bóng thùng | Ong bu ngoài, ít vào, có khi ra hẳn | Chỉ sơn mặt ngoài, để khô và bay mùi kỹ trước khi đặt ong |
| Gắn đèn sân rọi gần thùng | Ong bay ra đèn ban đêm, sáng hôm sau ít quân | Đổi hướng đèn, dùng đèn ánh vàng, tắt đèn khi khuya |
| Mở nắp kính cho khách xem | Đàn xáo trộn, cần thời gian gắn lại | Giới hạn số lần mở, che kín ngay sau khi xem |
| Lát gạch, đổ bê tông quanh thùng | Thùng nóng lên buổi trưa, ong bu cửa | Thêm mái che, nâng thùng lên kệ dưới bóng cây |
| Thay chậu hoa mới | Không ảnh hưởng nếu hoa có mật, phấn | Chọn hoa đơn cánh, tránh hoa kép |
Sân nhà chơi cảnh thường trồng hoa giống mới, cánh kép, màu rực. Nhiều loại hoa kép này đẹp với người nhưng nhị bị biến thành cánh, ong dú vào không có phấn để lấy. Một sân đầy hoa vẫn có thể là sân đói với ong.
Cách nhận ra: ong bay tới hoa, đậu một chút rồi đi, về tổ chân trống. Nếu thấy cảnh đó, thêm vài chậu hoa đơn giản mà ong dú thích: hoa mười giờ, cúc dại, sam, chuỗi ngọc, rau thơm để ra bông, các loại cây có chùm hoa nhỏ. Không làm xấu sân mà đàn có thêm bữa. Kinh nghiệm phối cây cho sân ong cảnh có thêm ở mục Chia sẻ kinh nghiệm.
Thùng cảnh thường đặt sát nhà, nên chịu ảnh hưởng từ sinh hoạt hằng ngày mà người ít để ý:
Dò hết những điều trên mà không thấy gì, nghĩ tới hai nguyên nhân tự nhiên. Một là mùa: cây quanh xóm hết hoa cùng lúc, mọi thùng ong trong vùng đều thưa. Hỏi hàng xóm cũng nuôi ong dú, nếu nhà họ cũng vậy thì cứ để đàn yên. Hai là chúa: nếu chỉ thùng nhà mình chững, nhiều tuần không thấy ong non tập bay trước cửa, quân thưa dần, thì nên nhờ người có kinh nghiệm mở kiểm tra. Các tình huống tương tự được người chơi hỏi nhiều có ở mục Hỏi đáp người mới.
Thú chơi ong cảnh bền nhất khi bắt đầu từ một đàn khoẻ, quen thùng. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống ong dú, mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, thông tin ở ongquy.com. Người muốn ghi lại ngày đặt thùng, lần mở xem và những đợt chững để đối chiếu mùa sau có thể dùng ứng dụng app.ongdu.com.
Dời vài mét thì ong đi làm vẫn quay về chỗ cũ trong vài ngày đầu. Nên dời vào buổi tối, đặt thêm vật lạ như cành lá trước cửa để ong định vị lại.
Có thể sơn mặt ngoài nếu để khô và bay hết mùi trước khi cho ong vào. Tuyệt đối không sơn, phết dầu mặt trong thùng.
Ong dú không có ngòi đốt. Khi bị phá tổ chúng có thể bò lên tóc, cắn nhẹ, nhưng không gây nguy hiểm như ong mật.
Đèn rọi sát cửa tổ có thể làm vài con bay ra ban đêm và không về được. Nên đổi hướng đèn khỏi thùng hoặc tắt đèn khi khuya.
Càng ít càng tốt. Thùng có kính thì chỉ mở tấm che xem nhanh rồi đóng lại, không nên ngày nào cũng mở cho khách xem.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Khi ong dú bay loảng quảng xung quanh khu vực tổ mà không tìm được lối vào chính xác, đó thường là dấu hiệu đàn đang trong quá trình định hướng lại. N
Khi ong dú bay lơ lửng quanh tổ mà không vào, đó thường là dấu hiệu đàn đang lo lắng, định hướng lại hoặc cảm thấy không an toàn. Người nuôi cần quan
Buổi sáng là thời gian ong dú bình thường ra kiếm ăn, nhưng khi thấy chúng bay vòng quanh tổ rồi lâu mới vào, đó là tín hiệu đàn đang lo lắng hoặc cảm
Khi ong dú bay về tổ muộn hơn ngày thường, đó có thể là tín hiệu đàn gặp khó khăn trong việc định hướng hoặc tìm kiếm thức ăn. Người nuôi cần quan sát
Khi ong dú bay vòng vòng quanh tổ mà lâu không vào, đó là tín hiệu đàn đang lo lắng hoặc cảm thấy không an toàn với vị trí hiện tại. Người nuôi cần qu
Hiện tượng ong dú bay quanh tổ rồi lâu lâu mới vào thường gặp ở những ngày thay đổi thời tiết hoặc khi đàn chưa hoàn toàn quen với vị trí mới. Đây là
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.