Thùng ong dú cảnh: lấy thử bao nhiêu mật là vừa

Nuôi ong dú làm cảnh, cái thú chính là ngắm: một thùng gỗ đẹp đặt góc sân, chiếc ống cửa bằng sáp nâu, dòng ong nhỏ ra vào mỗi sáng. Nhưng sớm muộn gì người chơi cũng tò mò muốn nếm vài giọt mật từ chính chiếc thùng của mình. Mong muốn đó hoàn toàn chính đáng — miễn là lấy đúng lúc, lấy thật ít, và không làm hỏng cái thùng mình đang chơi.

Thùng của mình đã đủ sức để nếm chưa?

Người mới hay hỏi câu này ngay tháng đầu. Câu trả lời thường là chưa. Đàn vừa chuyển về một chỗ mới cần thời gian làm quen đường bay, trám lại khe, xây thêm bọng. Hãy để thùng chơi trọn một mùa, quan sát vài dấu hiệu:

• Sáng nắng có dòng ong ra vào đều, không lác đác.
• Ong mang phấn vàng, cam về chân sau thường xuyên.
• Miệng ống cửa được trám, chỉnh sửa gọn gàng, không bỏ dở.
• Mở nắp xem thấy bọng mật tròn căng xếp quanh khối nhộng.

Đủ bốn dấu hiệu này mới tính tới chuyện nếm. Thiếu một là nên chờ thêm. Tham khảo thêm các câu hỏi đầu đời của người chơi ở mục Hỏi đáp người mới.

Lần đầu thì lấy bao nhiêu?

Ít hơn mình nghĩ. Một hai bọng ở rìa, nằm xa khối nhộng, đã đủ cho cả nhà mỗi người nếm một thìa nhỏ và hiểu vì sao mật ong dú được nhiều người tìm. Lấy thử không cần đầy chai.

Hút hay cắt — cách nào hợp với thùng cảnh?

Với thùng nuôi làm cảnh, cách nhẹ nhàng nhất là dùng xi lanh mới, sạch, chọc vào bọng mật đã đóng kín ở rìa và rút mật ra. Bọng xẹp lại, ong sẽ tự dọn và dùng sáp đó xây chỗ khác. Cách này để lại ít mảnh vụn, ít mật tràn, thùng vẫn gọn.

1. Chọn sáng khô ráo, ong đang đi làm.
2. Mở nắp chậm, nhìn rõ đâu là bọng mật, đâu là bọng phấn và khối nhộng.
3. Chỉ chọc vào bọng mật tròn ở rìa, tránh bọng phấn và tuyệt đối không chạm khối nhộng.
4. Lau sạch giọt mật rơi trên thành thùng.
5. Đậy nắp kín, kiểm lại các khe để kiến không theo mùi vào.

Cắt bọng bằng dao cũng được, nhưng dễ làm vỡ bọng bên cạnh, mật chảy xuống đáy thùng thu hút kiến và ruồi — điều người chơi cảnh không muốn thấy trên thùng đẹp của mình.

Lấy thử xong, theo dõi thùng thế nào?

Vài ngày sau khi nếm, ra ngắm thùng như thường lệ. Ong ra vào vẫn đều, có ong mang phấn về là ổn. Nếu thấy ong thưa hẳn, quanh thùng có kiến bò thành hàng, hoặc ong cứ quần quanh ống cửa mà ít đi xa, cần kiểm lại xem có khe hở hay mật rơi. Những chuyện hay gặp sau khi mở thùng được ghi ở mục Sự cố thường gặp.

Mật vừa hút nên cho vào lọ thuỷ tinh nhỏ, đậy kín, cất ngăn mát. Mật ong dú nhiều nước, vị chua thanh, để ngoài lâu dễ lên men.

Muốn có mật để dùng mà không làm phiền thùng cảnh

Nhiều người chơi thấy tiếc mỗi lần mở thùng đẹp của mình, nên chọn cách để thùng cảnh chỉ để ngắm, còn mật thì tìm mua từ nơi nuôi có nghề. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có mật ong dú, hộp quà mật để biếu, son dưỡng môi làm từ sáp ong dú, và cả tổ ong dú giống cho ai muốn thêm một thùng nữa đặt ở góc khác trong nhà. Ai thích trao đổi, mua bán tổ giữa những người chơi có thể ghé chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp