Người chơi ong dú làm cảnh thường bắt đầu từ cái đẹp: một chiếc thùng gỗ vân đẹp, có ô kính nhìn vào trong, đặt ngay giữa hiên cho khách tới nhà nhìn thấy. Đó là điều dễ hiểu. Nhưng chỉ sau vài tháng nhiều người nhận ra rằng thứ làm cho góc ong đẹp lâu dài không phải chiếc thùng, mà là một đàn ong khỏe, ra vào tấp nập mỗi sáng.
Đây là năm điều mà người đã chơi ong cảnh một thời gian sẽ sắp đặt khác nếu được làm lại. Mỗi điều đi kèm cái đã làm và cái nên làm.
Đã làm: đặt thùng giữa hiên hướng tây, hoặc trên bệ đá giữa sân phơi nắng cả ngày cho nổi bật.
Sẽ làm: tìm chỗ có nắng sáng, bóng chiều, tránh mưa tạt — rồi mới tính góc nhìn. Thường chỉ cần dịch thùng vài bước sang góc sân có mái hiên che chiều, đặt ngang tầm mắt người ngồi uống trà. Đàn khỏe hơn mà người ngắm cũng thoải mái hơn so với đứng giữa nắng.
Đã làm: để ô kính lộ ra ngoài ánh sáng cả ngày để ai đi qua cũng nhìn thấy.
Sẽ làm: bên trong tổ ong dú vốn tối. Ánh sáng chiếu liên tục làm đàn khó chịu, có khi phủ keo kín mặt kính. Ô kính nên có nắp gỗ hoặc tấm che, chỉ mở ra vài phút khi có người muốn xem rồi đóng lại. Mặt kính cũng không nên làm quá rộng chiếm cả một vách — một ô vừa đủ nhìn vào vùng bầu mật là đẹp nhất.
Đã làm: chọn thùng gỗ mỏng, đánh vec-ni bóng cả trong lẫn ngoài, có khe hở trang trí.
Sẽ làm: ưu tiên những điều đàn cần, rồi mới làm đẹp trong giới hạn đó:
| Tiêu chí | Nên | Nên tránh |
|---|---|---|
| Vách thùng | Gỗ đủ dày, giữ nhiệt ổn | Ván mỏng, nóng lạnh thất thường |
| Bề mặt trong | Gỗ mộc, không hóa chất | Sơn, vec-ni, dầu bóng phía trong |
| Mái | Có mái che dư ra, chống mưa | Nắp phẳng, nước đọng |
| Khe hở | Kín, chỉ một cửa ra vào | Hoa văn đục lỗ thông ra ngoài |
| Chân đặt | Có rào chống kiến | Đặt thẳng lên bệ, sát tường |
Muốn đẹp thì làm ở phần ngoài: màu gỗ, mái, chân kê, bảng tên khắc — những thứ không chạm vào tổ. Xem thêm mẫu thùng ở Dụng cụ & thùng nuôi.
Đã làm: mỗi lần có khách là mở nắp thùng, nhấc tầng lên để khoe các bầu mật.
Sẽ làm: mở thùng nhiều làm đàn mất ấm, dễ hở chỗ cho kiến, ruồi. Cái thú thật sự của ong cảnh nằm ở cửa tổ: ong gác đứng trực, ong về chân đeo phấn vàng, cam, trắng tùy hoa, lớp keo ở miệng cửa thay hình đổi dạng theo mùa. Người chơi lâu năm thường kê một chiếc ghế nhỏ cạnh thùng hơn là mở nắp. Ong dú không có ngòi đốt nên ngồi gần hoàn toàn yên tâm, kể cả với trẻ nhỏ.
Đã làm: mua thùng cảnh rồi hy vọng thỉnh thoảng lấy được hũ mật.
Sẽ làm: xem mật là phần thưởng phụ. Một thùng cảnh đặt ở sân phố thường ít nguồn hoa, đàn cần giữ dự trữ cho mình. Nếu muốn có mật ong dú để biếu hay dùng, mua từ trại là hợp lý hơn; còn thùng ở nhà thì để đàn đầy, đẹp, sống lâu. Thêm vài chậu hoa nhỏ quanh góc ong vừa cho ong ăn, vừa làm khung cảnh thêm sống động.
Nếu đang muốn có một góc ong dú làm cảnh, hãy bắt đầu bằng một tổ đã ổn định, có nguồn gốc từ trại nhân bằng tách đàn. Trại Ong Quý có tổ ong dú giống cho người chơi, và cả những món hợp để tặng người yêu ong như hộp quà mật, son dưỡng môi từ sáp ong dú. Ai muốn tận mắt xem các kiểu thùng và cách đặt trước khi quyết có thể ghé tour tham quan trại. Những câu chuyện chơi ong khác có trong Thú chơi ong dú.
Ong dú không có ngòi đốt nên ngồi gần ngắm, kể cả trẻ nhỏ, đều yên tâm. Chỉ nên tránh va chạm, rung lắc thùng.
Không, nếu ô kính có nắp che tối và chỉ mở khi ngắm. Để kính lộ sáng cả ngày đàn sẽ khó chịu và có thể phủ keo kín kính.
Chỉ làm đẹp mặt ngoài. Bên trong để gỗ mộc, không sơn, không dầu bóng hay hóa chất.
Chỗ có nắng sáng, bóng chiều, mái che mưa, ngang tầm mắt người ngồi. Tránh hướng tây nắng gắt và giữa sân trống.
Có thể có chút dư khi đàn rất đầy, nhưng nên xem là phần phụ. Thùng ở sân phố ít hoa, đàn cần giữ dự trữ cho mình.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Khi thấy ong dú bay lơ lửng quanh tổ buổi sáng sớm rồi lâu lắm mới vào, người nuôi dễ lo lắng. Nhưng hành động này có thể là định hướng bình thường ho
Khi ong dú bay loảng quảng quanh tổ vào buổi trưa nắng mà lâu mới vào, đó là tín hiệu đàn đang cảm thấy quá nóng bức. Người nuôi cần điều chỉnh vị trí
Buổi sáng sớm, ong dú bay lơ lửng quanh tổ mà không vội vào là dấu hiệu đàn ong đang căng thẳng hoặc lo lắng. Người nuôi cần quan sát kỹ và điều chỉnh
Buổi sáng sớm, ong dú bay vòng quanh tổ là hành động quen thuộc nhưng dân chơi thường khó phân biệt đó là định hướng lành mạnh hay dấu hiệu căng thẳng
Khi ong dú bay về tổ muộn hơn bình thường buổi tối, đó là tín hiệu đàn đang lo lắng hoặc chưa thích nghi với vị trí. Người nuôi cần quan sát kỹ hành v
Khi ong dú bay vòng quanh tổ buổi tối mà lâu mới vào, đó có thể là lần định hướng lại hay dấu hiệu đàn gặp áp lực. Mình chia sẻ cách phân biệt và hỗ t
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.