Ong dú bay quanh tổ rồi lâu mới vào buổi tối: dấu hiệu định hướng hay lo lắng

Buổi tối là lúc ong dú thường vào tổ để nghỉ ngơi. Nhưng đôi khi mình thấy chúng bay vòng vòng quanh tổ, lâu lâu mới từng con một lờ đờ vào, hoặc bay sang hướng khác rồi quay lại. Hiện tượng này thường khiến người nuôi lo lắng, nhưng nó không phải lúc nào cũng là dấu hiệu xấu. Mình đã nuôi ong dú ở sân vườn nhiều năm và nhận thấy hành vi này có nhiều nguyên nhân khác nhau.

Phân biệt định hướng với lo lắng

Khi ong dú mới được đặt tổ ở vị trí khác, hoặc vừa trải qua thay đổi lớn (chuyển tổ, tổ bị rung lắc, thời tiết thay đổi đột ngột), chúng cần thời gian định hướng lại. Lúc này, các con bay vòng quanh tổ để ghi nhớ vị trí mới, tìm hiểu điểm mốc xung quanh. Đây là hành vi bình thường và tự nhiên. Ong dú bay loãng lẻ, không vội vàng, bay theo hình vòng tròn hoặc hình số 8 quanh tổ.

Khác với đó, khi đàn gặp lo lắng hoặc áp lực, ong bay lộn xộn hơn, bay nhanh, bay tất tả. Chúng có thể bay vòng quanh tổ nhưng không có quy luật, bay sang chỗ khác, rồi quay lại, hoặc bay tập trung ở một phía của tổ. Trong trường hợp này, bạn sẽ thấy sự bồn chồn rõ rệt, không phải sự tỉnh táo và có trật tự của định hướng.

Nguyên nhân ong dú bay quanh tổ lâu mới vào buổi tối

Buổi tối, ánh sáng giảm, ong dú sử dụng ánh sáng mặt trời để định hướng. Nếu tổ bạn đặt ở nơi bóng mát hay sáng giảm nhanh vào buổi chiều tối, ong sẽ bay lâu hơn để tìm điểm mốc. Ngoài ra, nếu trời mưa sắp tới, độ ẩm cao, hay gió lạnh xuất hiện, ong cũng sẽ ngần ngại vào tổ vì chúng cảm nhận được thay đổi thời tiết. Những con bay về muộn hơn sẽ phải bay quanh tổ lâu hơn để tìm đường vào trong điều kiện ánh sáng kém.

Một nguyên nhân khác là tổ chưa được ong quen thuộc hoàn toàn. Nếu bạn vừa mới đặt tổ hoặc thay đổi vị trí, ong sẽ cần vài ngày để làm quen. Mỗi buổi tối khi về, chúng bay quanh để xác nhận vị trí trước khi vào. Đây là bình thường, chỉ cần để ong tự điều chỉnh.

Cách hỗ trợ đàn ong dú

Nếu bạn nhận ra đây là định hướng lại, hãy để ong tự làm. Đừng can thiệp, không cần di chuyển tổ, không cần che chắn. Ong dú rất thông minh, chúng sẽ tự mình thích nghi. Chỉ cần quan sát từ xa, đảm bảo tổ không bị rung lắc hay che phủ bởi cây cỏ quá dày.

Nếu bạn lo lắng về thời tiết, bạn có thể đặt tổ ở vị trí hơi cao hơn mặt đất, tránh nước ngập sau mưa. Đảm bảo tổ có hướng vào thoáng mát, không bị gió mạnh thổi trực tiếp. Nếu tổ ở nơi bóng quá sâu buổi tối, hãy cân nhắc di chuyển nó sang vị trí nhận được ánh sáng chiều lâu hơn, nhưng di chuyển từ từ và chỉ khi ong đã ổn định.

Đặc biệt, đừng để tổ ở nơi có ánh sáng nhân tạo mạnh buổi tối (đèn sân vườn, đèn hàng xóm). Ánh sáng nhân tạo sẽ làm ong bị nhầm lẫn, bay theo ánh sáng thay vì vào tổ. Nếu bạn muốn chiếu sáng sân vườn, hãy chọn vị trí tổ ở nơi tránh ánh sáng trực tiếp.

Quan sát và ghi nhận

Mình thường ghi chép lại hành vi ong dú hàng ngày vào vài tuần đầu nuôi. Điều này giúp mình phân biệt được liệu đàn đang định hướng hay đang gặp vấn đề. Nếu sau 3–5 ngày ong vẫn bay quanh tổ lâu mà không vào, đó mới là dấu hiệu cần chú ý. Nhưng nếu mỗi ngày thấy ong vào tổ nhanh hơn, thì đàn đang thích nghi tốt.

Trong sân vườn, ong dú là phần sống động của tiểu cảnh. Việc quan sát chúng bay, định hướng, tìm đường vào tổ là trải nghiệm thú vị. Hãy để ong tự điều chỉnh theo tự nhiên, chỉ can thiệp khi thực sự cần thiết. Đàn khỏe mạnh sẽ tự tìm cách thích nghi với mọi tình huống.