Năm đầu nuôi ong dú làm cảnh: tưởng vậy mà không phải

Nhiều người đến với ong dú không phải để lấy mật. Họ thấy một thùng gỗ nhỏ đặt nơi góc sân nhà ai đó, những con ong bé xíu ra vào cái ống nhựa cây ở cửa tổ, rồi tò mò muốn có một thùng như vậy. Nuôi ong làm cảnh là thú chơi dễ thương, nhưng năm đầu thường gặp một nghịch lý: càng muốn ngắm nhiều, càng muốn thùng đẹp, đàn ong càng yếu.

Đây là những điều người chơi ong cảnh thường tưởng một đằng mà hóa ra một nẻo, góp lại từ chuyện của những người bắt đầu vì tò mò.

Tưởng: thùng càng đẹp càng tốt

Người chơi cảnh hay đặt đóng thùng gỗ quý, đánh vec-ni bóng loáng hoặc sơn màu cho hợp với sân. Ong dú lại rất nhạy với mùi. Mùi dung môi, sơn mới, vec-ni chưa khô hẳn có thể làm đàn mới chuyển về không chịu ở, hoặc đàn yếu đi. Gỗ có mùi hắc mạnh cũng vậy.

Hóa ra: thùng tốt cho ong là thùng gỗ mộc, khô, dày vừa đủ để giữ nhiệt, mặt trong để nguyên. Muốn đẹp thì làm đẹp phần bên ngoài bằng mái che, giá đỡ, chậu cây quanh thùng, hoặc chỉ xử lý mặt ngoài bằng dầu tự nhiên và để bay mùi thật lâu trước khi cho ong vào. Chuyên mục Dụng cụ & thùng nuôi có các mẫu thùng hợp cho ong cảnh.

Tưởng: có ô kính thì ngắm thoải mái

Thùng có ô kính hay nắp mica rất được ưa vì nhìn thấy bầu mật, khu ổ trứng bên trong. Nhưng trong tự nhiên, tổ ong dú tối hoàn toàn. Để ánh sáng chiếu vào liên tục thì ong sẽ trám nhựa cây lên mặt kính, có khi phủ kín không còn nhìn thấy gì, và đàn tốn công cho việc đó.

Hóa ra: ô kính luôn phải có tấm che kín sáng, chỉ mở ra ngắm vài phút rồi đậy lại. Đừng đặt thùng kính ở chỗ có đèn sáng ban đêm.

Tưởng: chỗ đẹp nhất sân là chỗ tốt nhất cho ong

Thùng ong thường được đặt ở chỗ dễ nhìn nhất: hiên trước, cạnh bậc tam cấp, trên bậu cửa sổ hướng tây. Những chỗ này hay hứng nắng chiều gắt, hoặc nằm đúng lối gió lùa, hoặc sát chỗ người đi lại suốt ngày.

Tưởng: dời thùng chút xíu không sao

Người chơi cảnh hay muốn thay đổi bố cục sân, hôm nay đặt bên này, tuần sau dời sang bên kia. Ong đi kiếm ăn nhớ vị trí cửa tổ rất chính xác. Dời thùng một đoạn là đám ong đang bay ngoài kia về chỗ cũ, lượn quanh khoảng trống rồi bám vào tường, đàn mất một phần ong thợ.

Hóa ra: chọn chỗ một lần cho kỹ. Nếu buộc phải dời, dời vào buổi tối khi ong đã về hết, dời xa hẳn hoặc dời từng chút mỗi ngày, và đặt một vật làm dấu mới trước cửa tổ.

Tưởng: nuôi cảnh thì không cần biết mùa

Thú chơi rồi cũng dẫn tới chuyện lấy chút mật cho vui. Nhiều người rút mật vào đúng mùa khô, khi xung quanh ít hoa, đàn đang sống bằng dự trữ. Sau đó đàn teo dần. Ong cảnh vẫn là đàn ong thật, vẫn phụ thuộc mùa hoa và thời tiết như ở trại.

• Nếu muốn nếm mật, chỉ rút một vài bầu đã vít nắp, vào mùa nhiều hoa.
• Không mở thùng khoe khách; khách muốn xem thì cho nhìn cửa tổ.
• Dặn trẻ không gõ thùng, không chọc que vào ống cửa tổ.
• Kiểm tra chân giá chống kiến mỗi tuần.

Những câu chuyện khác của người chơi có trong chuyên mục Thú chơi ong dú.

Bắt đầu thú chơi cho đúng cách

Thùng ong cảnh nên bắt đầu bằng một đàn đã ổn định, đủ ong, quen khí hậu. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú và những món nhỏ làm từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hộp quà mật hợp để tặng người cùng thú chơi, xem tại ongquy.com. Muốn tận mắt thấy bên trong một tổ ong dú trước khi rước về nhà, có thể đi tour tham quan trại.

Câu hỏi thường gặp