Ẩm mốc và mối ở thùng ong cảnh: nhìn từ bên ngoài

Nuôi ong dú làm cảnh có một lợi thế mà người nuôi trại không có: ngày nào cũng nhìn thấy thùng. Chiếc thùng đặt ở hiên, góc sân hay cạnh hòn non bộ là thứ chủ nhà đi ngang mỗi sáng. Nếu biết nhìn, chính những lần ngắm đó đủ để phát hiện ẩm mốc và mối từ sớm, không cần mở nắp làm phiền đàn.

Nhưng thùng cảnh cũng có những rủi ro riêng: thùng sơn bóng giữ hơi nước bên trong, chậu cây tưới hằng ngày đặt sát bên, chân kê đẹp bằng gỗ, tường nhà che mất gió. Bài này gom lại các dấu hiệu nhìn được từ bên ngoài và những sự cố hay gặp ở thùng cảnh.

Ngắm thùng mỗi sáng: năm chỗ cần nhìn

Chỉ cần một trong các dấu hiệu bên phải xuất hiện vài ngày liền là đáng mở thùng xem vào một buổi sáng nắng. Thấy một lần sau đêm mưa lớn rồi biến mất thì chưa sao.

Những sự cố hay gặp ở thùng cảnh

Thùng sơn bóng kín hơi

Nhiều người sơn hoặc phủ bóng cả trong lẫn ngoài thùng cho đẹp. Mặt trong phủ kín làm gỗ không thở được, hơi nước của đàn ngưng lại thành giọt trên nắp và vách. Mùi sơn còn làm đàn khó chịu. Nếu muốn trang trí, chỉ xử lý mặt ngoài bằng loại sơn đã khô hẳn mùi, mặt trong để gỗ mộc.

Chậu cây tưới sát bên

Thùng ong đặt giữa các chậu kiểng trông rất đẹp, nhưng mỗi lần tưới là nước văng lên chân kê, đất chậu luôn ẩm, kiến và mối có chỗ trú sẵn. Kéo các chậu ra cách thùng một khoảng, đặt thùng ở vị trí cao hơn mặt chậu.

Đặt sát tường nhà

Áp thùng sát tường cho gọn thì mặt sau thùng không bao giờ khô, gió không lùa qua, nước mưa chảy từ tường xuống chân kê. Để một khe hở với tường, đủ cho tay lách qua lau được.

Chân kê đẹp nhưng bằng gỗ

Gốc cây lũa, khúc gỗ đẹp làm chân thùng là lựa chọn được nhiều người thích, và cũng là đường mối đi thẳng lên đáy. Nếu thích vẻ mộc, dùng đá tự nhiên, trụ gốm, chân sắt sơn tĩnh điện, hoặc đặt khúc gỗ lên một tấm đá phẳng rồi mới đặt thùng.

Khi đã thấy dấu hiệu: làm gì trước

1. Chọn ngày nắng, mở nắp vào giữa buổi sáng.
2. Lau khô chỗ đọng nước ở mặt trong nắp, cạo nhẹ vệt mốc trên vách gỗ.
3. Không đụng bầu mật, bầu phấn và lớp keo đen bịt khe.
4. Để hé ít phút cho thoáng rồi đóng lại.
5. Quay ra ngoài sửa nguyên nhân: dời chậu cây, nới khỏi tường, thay chân kê, làm mái rộng hơn.

Đáy đã mục hay mối ăn vào thân thì nên chuyển đàn sang thùng mới. Nếu chưa tự tin, đây là việc nên nhờ người có nghề. Cách chọn thùng cho đẹp mà vẫn hợp với ong có ở mục Dụng cụ & thùng nuôi; các tình huống khác ở mục Sự cố thường gặp.

Đặt thùng cảnh ở đâu cho khô mà vẫn dễ ngắm

Chỗ dễ ngắm thường là chỗ có người qua lại, nên cửa tổ nên quay ra phía ít người đi, còn mặt thùng đẹp quay về phía chỗ ngồi. Ưu tiên nơi có nắng sáng, có mái hiên che mưa tạt, nền lát gạch hoặc đá để nước thoát nhanh. Đặt thùng ngang tầm mắt vừa tiện ngắm vừa tránh được hơi ẩm bốc từ nền.

Ở miền Nam, mùa mưa kéo dài nhiều tháng và mưa chiều thường kèm gió tạt, nên mái che cần rộng hơn thùng về phía hướng gió. Ở miền Bắc, những đợt nồm ẩm cuối đông đầu xuân làm mọi thứ trong nhà đọng nước; lúc đó thùng đặt trong hiên kín càng cần chỗ có gió lùa.

Bắt đầu với một đàn khỏe và thùng tốt

Thùng cảnh giữ được lâu khi ngay từ đầu có đàn khỏe và thùng làm từ gỗ khô. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống, mật ong dú, các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật, hợp với người mới chơi ong cảnh. Người muốn tìm thêm tổ hoặc trao đổi với người nuôi khác có thể xem ở chợ mua bán tổ và mật.

Câu hỏi thường gặp