Nuôi ong dú làm cảnh thường bắt đầu từ một thùng gỗ đẹp đặt ở góc sân, cạnh chậu lan hay hồ cá. Ngắm ong ra vào mỗi sáng là thú vui chính, mật chỉ là phần thưởng thêm. Rồi một ngày nhấc thùng thấy nặng tay, người mới chơi bắt đầu tự hỏi: lấy mật thế nào, cần gì, có làm hỏng tổ không.
Dưới đây là những câu hỏi người mới hay đặt ra trước lần thu mật đầu tiên, trả lời theo thứ tự mà việc chuẩn bị diễn ra.
Có thể, nhưng không bắt buộc. Một số người chơi để nguyên cho đàn tích mật, chỉ ngắm. Nếu thùng đã đầy, bầu mật tràn sát nắp, thu bớt một phần lại giúp đàn có chỗ xây thêm. Điều cần nhớ là thùng cảnh khác thùng lấy mật: mục tiêu là đàn sống lâu, tổ đẹp, nên mỗi lần chỉ lấy phần dư ở rìa, không đụng vào khối nhộng ở giữa.
Với thùng có nắp kính hoặc nắp mica để ngắm, càng nên lấy ít và gọn, vì vết mật quệt lên kính sẽ làm mờ mặt quan sát và dụ kiến bò tới.
Không cần mua bộ đồ nghề riêng. Gần như mọi thứ đều có sẵn trong bếp:
Tất cả nên rửa sạch và úp cho khô hẳn từ hôm trước. Đây là điều người mới hay bỏ qua nhất, và cũng là lý do hay gặp nhất khiến lọ mật đầu tiên sủi bọt sau vài tuần.
Chọn một buổi sáng nắng ráo, không mưa, không gió lớn. Lúc ong đang bay ra kiếm ăn đông, trong thùng ít ong hơn nên làm dễ hơn. Với một thùng cảnh, nếu đã chuẩn bị sẵn, phần mở thùng và lấy bầu mật chỉ mất một lúc ngắn. Mở thùng quá lâu làm tổ bị nắng hắt và đàn bị xáo trộn, nên làm gọn rồi đóng lại.
| Lỗi hay gặp | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Rửa lọ xong rót mật luôn | Mật lên men, sủi bọt | Rửa từ hôm trước, úp cho khô cả lọ lẫn nắp |
| Lấy nhầm bầu phấn | Mật đục, vị lạ | Chỉ lấy bầu ấn thấy mềm, lỏng |
| Cắt sâu vào giữa tổ | Dập nhộng, đàn yếu | Chỉ lấy bầu ở rìa ngoài |
| Để mật rớt quanh thùng | Kiến kéo tới, có thể vào phá tổ | Lau sạch nắp, chân kệ sau khi làm |
| Lấy hết mật | Đàn thiếu ăn, có thể bỏ tổ | Chừa lại phần lớn, nhất là vào mùa ít hoa |
Nếu đàn có dấu hiệu lạ sau khi thu, ví dụ ong bay ra ít hẳn hay có kiến bám quanh cửa, mục Sự cố thường gặp có các tình huống và cách xử lý.
Mật ong dú có vị chua thanh và loãng hơn mật ong thường, đó là đặc điểm tự nhiên chứ không phải mật bị pha. Lần đầu nếm nhiều người bất ngờ, ăn quen lại thích.
Một thùng cảnh thường cho rất ít mật, đủ để nếm và khoe khách hơn là đủ dùng hằng ngày. Ai thích thú chơi này lâu dài có thể đọc thêm mục Thú chơi ong dú. Còn nếu cần thêm đàn đẹp để đặt sân vườn, hay muốn có mật ong dú, hộp quà mật, son dưỡng môi từ sáp ong dú để biếu, trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có các dòng hàng này, kèm tư vấn chọn tổ hợp với chỗ đặt thùng nhà mình. Người muốn tận mắt xem thu mật trước khi tự làm thì có thể tham gia tour học thực hành tại trại.
Nếu chỉ lấy phần bầu mật dư ở rìa, giữ nguyên khối nhộng và đóng thùng kín lại, đàn thường vẫn ở. Lấy quá tay hoặc làm dập tổ mới dễ khiến đàn suy yếu.
Ong dú không có ngòi đốt nên không đốt được. Ong có thể bay quanh, bám tóc, nên dặn trẻ đứng yên, không quơ tay.
Chỉ vài bầu ở rìa để làm quen. Lần đầu mục tiêu là học cách nhận bầu mật và thao tác gọn, không phải lấy được nhiều.
Rửa sạch bằng nước ấm, úp cho khô hẳn rồi cất vào hộp kín riêng, để lần sau lấy ra là dùng được ngay.
Phụ thuộc vào độ khô của dụng cụ và cách cất. Giữ ngăn mát, đậy kín thì để được lâu hơn hẳn so với để ngoài nhiệt độ phòng.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Khi nuôi ong dú trong sân vườn, bạn sẽ gặp những con ong nằm trên đất. Đó có phải lúc cần can thiệp hay nên để yên? Bài này chia sẻ cách phân biệt ong
Buổi sáng sớm khi ong dú bắt đầu bay lượn là lúc khu vườn trở nên sống động. Mình sẽ hướng dẫn bạn cách quan sát an toàn và hiểu ý nghĩa của từng hành
Lần đầu thấy ong dú bay lên từ tổ là khoảnh khắc hồi hộp của mỗi người chơi. Mình chia sẻ cách quan sát và những dấu hiệu cho biết đàn ong có chúa hay
Mưa kéo dài hay thay đổi thời tiết đột ngột khiến đàn ong dú suy yếu rõ rệt. Người nuôi vì thích ngắm có thể phát hiện sớm qua những dấu hiệu nhỏ nếu
Mình nuôi ong dú được vài năm, nhớ rõ những sai lầm lúc mới bắt đầu khiến đàn gặp khó khăn. Bài viết chia sẻ những lỗi phổ biến nhất ở tháng đầu tiên
Khi ngồi quan sát tổ ong dú hàng ngày, bạn sẽ bắt gặp cảnh tượng ong non bay lần đầu tiên. Đây là dấu hiệu tuyệt vời cho thấy tổ có chúa mới và đàn ph
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.