Phần lớn người chơi ong dú cảnh bắt đầu từ một khoảnh khắc: thấy cái ống cửa nhỏ xíu bằng keo, những con ong bé như hạt tấm ra vào đều đặn, rồi muốn có một tổ như vậy ở hiên nhà. Tổ về rồi thì lại muốn làm nhiều thứ cùng lúc: dời chỗ cho hợp góc nhìn, mở nắp cho bạn bè xem, kê lại cho đẹp ảnh.
Hai tuần đầu là quãng nên kìm những ý muốn đó. Dưới đây là những câu người mới chơi hay hỏi nhất, trả lời theo đúng thứ tự mà họ thường gặp.
Người chơi cảnh muốn tổ nằm ở chỗ nhìn thấy được, thường là hiên nhà, góc sân, cạnh hòn non bộ hay chậu kiểng. Điều đó không sai, miễn chỗ ấy đủ ba điều kiện: tránh nắng gắt buổi trưa và buổi chiều, không bị mưa tạt, không nằm trên lối đi lại hằng ngày.
Đặt thùng trên giá hoặc kệ có chân chống kiến, cao khoảng ngang tầm mắt khi đứng để ngắm cửa tổ thoải mái mà không phải cúi sát. Phía trước cửa tổ chừa khoảng trống cho ong bay ra vào, đừng để chậu cây hay rèm che kín. Nếu sân lát gạch thì nhớ gạch hút nắng, buổi trưa hắt nóng lên thùng; nên đặt dưới mái hiên hoặc giàn cây.
Đặt thùng vào đúng chỗ đã chọn, mở cửa tổ ngay, rồi lùi lại. Ngày đầu sẽ thấy ong bay vòng vòng trước cửa, càng lúc vòng bay càng rộng: đó là chúng đang ghi nhớ cảnh vật xung quanh để tìm đường về. Chính vì vậy mà đặt tạm rồi hôm sau dời sang chỗ đẹp hơn là điều nên tránh nhất, ong lại phải học lại từ đầu.
Với tổ cảnh, có một thói quen nên bỏ: đặt vật trang trí mới quanh thùng trong những ngày này. Thêm tượng, thêm chậu, thêm đèn là đổi cảnh vật mà ong vừa ghi nhớ.
Ngắm ong dú là cái thú chính của người chơi, và ngắm đúng cách cũng là cách theo dõi sức đàn. Đứng cách thùng vài bước, nghiêng sang một bên ống cửa chứ không đứng chắn ngay đường bay.
| Thấy gì ở cửa tổ | Nghĩa là gì |
|---|---|
| Ong bay vòng quanh, rộng dần | Ngày đầu, đàn đang nhận đường, bình thường |
| Ong bay thẳng ra xa rồi quay về | Thường từ ngày thứ hai, ba; đàn đã nhớ vị trí |
| Vài con đứng gác ở miệng ống | Đàn đang canh cửa, dấu hiệu tốt |
| Ong về có cục phấn vàng, cam ở chân | Đàn đã đi kiếm ăn bình thường |
| Ống cửa dài thêm, đắp thêm keo | Đàn đang ổn định chỗ mới |
| Ong bò lổm ngổm, xác ở cửa mỗi sáng | Đàn bị sốc hoặc dính nóng, cần báo người bán |
Có người chơi ghi lại mỗi ngày một dòng, vừa vui vừa có ích khi so sánh về sau. Mục Thú chơi ong dú có thêm cách ngắm và chăm theo mùa.
Đây là tình huống rất hay gặp ở người nuôi cảnh, và nên từ chối khéo trong hai tuần đầu. Bên trong tổ ong dú là các bọng mật, bọng phấn và cụm nhộng dính vào nhau bằng keo; đàn vừa qua chuyến đi đang vá lại những chỗ nứt. Mở nắp là xé lớp keo đó, mật rỉ ra hút kiến tới.
Thay vào đó, cho khách xem ống cửa và ong ra vào. Ong dú không có ngòi đốt, nên khách đứng gần quan sát vẫn an toàn, chỉ cần không chọc vào cửa tổ. Muốn cho khách thấy bên trong, hãy đợi sau hai tuần, khi đàn đã ổn, và chọn giờ mát để mở thật nhanh.
Tổ cảnh trước hết phải là tổ khỏe, đẹp đến mấy mà đàn yếu thì vài tuần là ống cửa vắng. Nên chọn tổ được tách từ đàn nuôi, đã ổn định trong thùng trước khi giao, không phải tổ bắt ngoài rừng. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi từ sáp ong dú, xem tại ongquy.com. Người chơi muốn trao đổi tổ với nhau có thể tìm trên chợ ong dú. Những thắc mắc khác của người mới được gom ở mục Hỏi đáp người mới.
Không nên. Ong cần bay ra ngoài kiếm ăn; tổ phải đặt ở chỗ thông thẳng ra trời, như hiên, sân, ban công.
Không cần, nhất là hai tuần đầu. Đàn có dự trữ trong tổ; cho ăn dễ kéo kiến tới.
Tùy sức đàn và nguồn hoa quanh nhà. Đàn ổn định sẽ dần đắp thêm keo ở cửa, không nên tự gắn ống giả vào.
Đợi đàn ổn hẳn, dời vào buổi tối khi ong đã về, và dời xa hẳn chứ đừng xê dịch vài bước.
Ong dú không có ngòi đốt nên không nguy hiểm. Dặn trẻ không gõ thùng, không thọc tay vào cửa tổ.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Khi nuôi ong dú trong sân vườn, bạn sẽ gặp những con ong nằm trên đất. Đó có phải lúc cần can thiệp hay nên để yên? Bài này chia sẻ cách phân biệt ong
Buổi sáng sớm khi ong dú bắt đầu bay lượn là lúc khu vườn trở nên sống động. Mình sẽ hướng dẫn bạn cách quan sát an toàn và hiểu ý nghĩa của từng hành
Lần đầu thấy ong dú bay lên từ tổ là khoảnh khắc hồi hộp của mỗi người chơi. Mình chia sẻ cách quan sát và những dấu hiệu cho biết đàn ong có chúa hay
Mưa kéo dài hay thay đổi thời tiết đột ngột khiến đàn ong dú suy yếu rõ rệt. Người nuôi vì thích ngắm có thể phát hiện sớm qua những dấu hiệu nhỏ nếu
Mình nuôi ong dú được vài năm, nhớ rõ những sai lầm lúc mới bắt đầu khiến đàn gặp khó khăn. Bài viết chia sẻ những lỗi phổ biến nhất ở tháng đầu tiên
Khi ngồi quan sát tổ ong dú hàng ngày, bạn sẽ bắt gặp cảnh tượng ong non bay lần đầu tiên. Đây là dấu hiệu tuyệt vời cho thấy tổ có chúa mới và đàn ph
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.