Đàn ong dú bỏ thùng cảnh: 7 sai lầm người chơi hay mắc

Chơi ong dú làm cảnh là thú chơi của sự kiên nhẫn: một cái thùng gỗ đẹp đặt góc sân, chiều chiều ngồi uống trà nhìn ong ra vào cửa tổ. Vậy mà không ít người chơi gặp cảnh mở thùng ra thấy vắng tanh. Điều trớ trêu là nhiều đàn mất đi chính vì những thứ người chơi làm để thùng đẹp hơn, dễ ngắm hơn. Bài này điểm lại những sai lầm hay gặp nhất của người nuôi ong dú làm cảnh, để thùng vừa đẹp vừa giữ được đàn.

Bảy sai lầm khiến thùng cảnh thành thùng trống

1. Sơn, véc-ni, dầu bóng cho thùng thật đẹp

Người chơi cảnh hay muốn thùng có màu gỗ bóng, sơn hoa văn hoặc phủ véc-ni cho bền. Lớp phủ còn mùi hắc là đàn ong dú rất khó chịu, nhất là khi phủ cả mặt trong. Nếu muốn trang trí, chỉ làm mặt ngoài, để khô và bay mùi hẳn nhiều ngày trước khi cho đàn vào. Mặt trong để gỗ mộc.

2. Dùng gỗ thơm, gỗ đã xử lý hoá chất

Một số loại gỗ có mùi tinh dầu mạnh, hoặc gỗ ván công nghiệp có keo dán, gỗ đã ngâm tẩm chống mối. Đẹp và bền nhưng không hợp làm nhà cho ong. Chọn gỗ khô, ít mùi, không qua tẩm hoá chất. Có thể tham khảo thêm ở mục Dụng cụ & thùng nuôi.

3. Nắp kính quan sát không có tấm che

Thùng có nắp kính hoặc mica để nhìn vào trong là món rất được ưa chuộng. Nhưng ong dú sống trong bóng tối. Để ánh sáng lọt vào thường xuyên, kính lại hấp nhiệt khi có nắng, đàn sẽ dồn tổ xuống phía dưới, trám kín mặt kính, hoặc suy dần. Luôn có một tấm gỗ đậy trên kính, chỉ mở khi xem rồi đậy lại ngay.

4. Đặt thùng ở chỗ đẹp nhất thay vì chỗ mát nhất

Chỗ đẹp nhất sân vườn thường là chỗ thoáng, nhiều nắng, nhìn thấy từ cổng vào. Với ong dú đó lại là chỗ dễ nóng nhất. Trước khi đặt, nên đứng ở vị trí đó lúc hai ba giờ chiều. Nắng chiếu thẳng vào thùng thì phải có mái che hoặc chọn góc khác.

5. Đèn trang trí rọi sát cửa tổ

Đèn hắt chân tường, đèn dây quấn cây quanh thùng thì đẹp ban đêm, nhưng ánh sáng và hơi nóng sát cửa tổ còn kéo côn trùng tới, kéo theo thằn lằn, nhện rình mồi. Để đèn cách thùng một khoảng và không rọi thẳng vào cửa tổ.

6. Khoe đàn cho khách bằng cách mở nắp

Khách đến chơi, chủ nhà hào hứng mở nắp cho xem bầu mật. Một tuần vài lượt khách là đàn bị mở vài lần. Mỗi lần mở là một lần đàn phải trám lại khe, sửa đường đi. Muốn khoe, hãy cho khách ngắm cửa tổ, cái ống sáp ong dú xây quanh lối ra vào, xem ong mang phấn về. Thế cũng đủ thú vị.

7. Dời thùng mỗi lần sắp xếp lại sân

Sửa lại tiểu cảnh, đổi chậu cây, kê lại bàn ghế, tiện tay xách thùng sang chỗ khác. Ong thợ đã nhớ vị trí cũ, đi kiếm ăn về không tìm thấy tổ. Đàn mới về chưa được bao lâu mà bị dời như vậy là dễ hao nặng.

Bảng kiểm nhanh cho thùng cảnh

Khi đã thấy thùng vắng

Trước tiên, mở thùng nhìn bên trong. Còn bầu mật, bầu phấn đầy mà vắng ong thì đàn bị tác động mạnh trong thời gian ngắn: nóng, mùi lạ, kiến tràn vào. Bầu cạn, bánh ấu trùng khô, có giòi thì đàn đã suy từ lâu mà không ai để ý. Với người chơi cảnh, cái khó là ít khi theo dõi đàn khoẻ yếu, chỉ nhìn bề ngoài thùng. Tập thói quen mỗi chiều nhìn cửa tổ vài phút: ong ra vào đều, có ong mang phấn về là tốt; cửa tổ thưa dần qua nhiều ngày là phải kiểm tra.

Những chuyện khác người chơi hay gặp như ong không ra vào, cửa tổ bị bít, thùng có giòi được gom trong mục Sự cố thường gặp.

Chọn đàn cho thùng cảnh

Thùng cảnh đẹp đến đâu cũng cần một đàn khoẻ, chúa đẻ đều, thì mới chịu được mấy sơ suất nhỏ của người mới chơi. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi làm từ sáp ong dú, xem tại ongquy.com. Người chơi muốn xem trước một tổ ong dú được chăm đúng cách trông ra sao, hay học cách mở thùng nhẹ tay, có thể đến tham quan trại.

Câu hỏi thường gặp