Nuôi ong dú làm cảnh: đừng vắt kiệt mật trong thùng

Nuôi ong dú làm cảnh là nuôi để nhìn: một thùng gỗ đẹp ở góc sân, mỗi sáng uống cà phê nhìn ong ra vào, thỉnh thoảng mở nắp kính xem bầu mật lớn dần. Mật với người chơi chỉ là phần thưởng thêm. Thế mà chuyện mất đàn vì lỡ tay lấy hết mật lại xảy ra với người chơi cảnh nhiều không kém người nuôi lấy mật, chỉ vì một lần mở nắp thấy bầu đầy quá, đẹp quá, muốn nếm cho đã.

Cái đẹp của thùng cảnh nằm ở chính kho mật

Người chơi ong cảnh hay khoe ảnh chụp qua nắp kính: bánh tổ con xoắn ốc ở giữa, quanh đó là chùm bầu mật bóng như hạt cườm, ong bò kín. Bức ảnh đó đẹp vì đàn khoẻ và kho đầy. Cắt sạch bầu, thùng chỉ còn trơ bánh tổ con và vài vệt sáp, ong lơ thơ. Muốn giữ cái để ngắm thì phải giữ kho.

Thùng ở sân, ban công thì càng cần chừa

Thùng cảnh thường đặt nơi tiện ngắm: hiên nhà, sân lát gạch, ban công. Những chỗ này đẹp với người nhưng ít hoa với ong. Đàn phải bay xa hơn, kiếm về ít hơn so với thùng đặt giữa vườn cây ăn trái. Gặp mấy ngày mưa liền hay mùa nắng gắt, kho trong bầu là thứ duy nhất đàn có. Mục Dụng cụ & thùng nuôi có gợi ý chọn vị trí đặt thùng vừa đẹp vừa hợp cho ong.

Nếm mật kiểu người chơi

Nếu thật sự muốn nếm mật từ thùng nhà mình, vài kinh nghiệm để không làm hại đàn:

1. Chờ đàn ổn định ít nhất vài tháng sau khi về nhà, thấy bầu mới mọc liên tục.
2. Chọn buổi sáng nắng, ong đang đi làm đông.
3. Dùng ống hút sạch hoặc xi lanh hút từ một hai bầu đã đóng nắp ở rìa, thay vì cắt cả chùm.
4. Không đụng bầu phấn, không đụng bánh tổ con.
5. Lau sạch giọt mật rơi để kiến không kéo tới.

Hút từ bầu ít làm vỡ cấu trúc hơn cắt, đàn sửa lại nhanh, và một hai thìa mật chua thanh đầu tiên từ thùng nhà mình đã đủ vui.

Quan sát mỗi ngày là lợi thế của người chơi

Người nuôi lấy mật ở rẫy có khi cả tuần mới ghé thùng. Người chơi thì ngày nào cũng nhìn. Lợi thế đó giúp nhận ra đàn hụt ăn rất sớm:

• Cửa tổ buổi sáng thưa hơn mọi ngày dù trời đẹp.
• Ít con về có cục phấn vàng ở chân.
• Qua nắp kính thấy bầu mật xẹp dần, không có bầu mới.
• Ong thợ lôi ấu trùng trắng ra cửa.

Thấy những dấu hiệu này thì dừng mọi ý định nếm mật. Các tình huống khác như kiến vào thùng hay ong bỏ tổ có trong mục Sự cố thường gặp.

Thú chơi đi xa hơn một thùng

Thùng được chừa mật đủ thì sau một thời gian sẽ đầy, và lúc đó có thể tách thành hai thùng. Đó mới là niềm vui lớn của người chơi ong dú: tự nhân đàn từ thùng của mình, không phải đi bắt tổ ngoài rừng. Người mới bắt đầu có thể tìm tổ giống và cả mật ong dú để dùng trong lúc chờ đàn nhà đủ lớn tại trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh; trại cũng có son dưỡng môi làm từ sáp ong dú và hộp quà mật hợp để tặng bạn cùng chơi. Muốn xem tận nơi các kiểu thùng và cách tách đàn thì có tour tham quan trại.

Câu hỏi thường gặp