
Nuôi ong dú như một thú chơi trong sân vườn thì lồng tre là lựa chọn lý tưởng. Không chỉ tạo điểm nhấn thẩm mỹ, lồng tre còn giúp ong dú cảm thấy gần gũi với môi trường tự nhiên. Mình đã nuôi ong dú bằng lồng tre trong vài năm và thấy đàn ong luôn khỏe mạnh, định hướng tốt.
Lồng tre có những ưu điểm vượt trội. Thứ nhất, nó giữ nhiệt độ và độ ẩm ổn định tốt hơn thùng nhựa hay gỗ sơn. Ong dú là loài nhiệt đới, cần môi trường ấm áp và thoáng khí. Lồng tre tự nhiên cho phép không khí lưu thông, tránh tích tụ ẩm gây bệnh. Thứ hai, lồng tre có vẻ ngoài mộc mạc, gần gũi với cảnh vườn tự nhiên, phù hợp với phong thủy và mỹ quan. Thứ ba, giá thành rẻ và dễ tìm kiếm ở các khu vườn, chợ hoa.
Lồng tre còn có tính bền vững. Nếu bảo quản tốt, một lồng tre có thể dùng 3–5 năm. Mình thường quét sạch, phơi nắng nhẹ vào mùa khô để tránh mốc. Ong dú dường như thích hợp với mùi tre tự nhiên, vì thế chúng định vị tốt và ít bỏ tổ.
Kích thước lồng tre tiêu chuẩn cho ong dú là đường kính 15–20 cm, chiều dài 25–35 cm. Lồng to quá thì đàn ong khó kiểm soát, lồng nhỏ quá thì ong bị chật và dễ bỏ tổ. Mình thường chọn lồng đường kính 18 cm, dài 30 cm vì nó vừa với một đàn ong dú khoảng 5,000–8,000 con. Đàn này cho mật khoảng 0,5–1 lít mỗi năm, đủ để mình thưởng thức mà không làm ong quá mệt.
Khi chọn lồng, hãy kiểm tra lỗ thông gió. Lồng tre tốt phải có lỗ nhỏ ở hai đầu để ong bay vào ra. Nếu lồng không có lỗ, mình sẽ khoan thêm một lỗ tròn đường kính khoảng 8–10 mm ở một đầu làm lối vào, và một lỗ nhỏ hơn 5 mm ở đầu kia để thoáng khí. Lỗ vào nên có một cái nêm tre nhỏ để ong dễ bám.
Đặt lồng tre ở đâu là quyết định quan trọng. Mình thường đặt lồng trên một chiếc giá gỗ nhỏ hoặc kệ sân vườn, cao khoảng 1,2–1,5 m so với mặt đất. Vị trí này vừa dễ quan sát ong, vừa tránh các loài động vật nhỏ. Theo phong thủy, lồng nên đặt hướng đông hoặc đông nam để ong nhận nắng sáng sớm, giúp chúng định hướng tốt và hoạt động năng suất.
Trong sân vườn, lồng tre nên đặt gần các loài cây hoa, cây ăn quả để ong dễ kiếm ăn. Mình thường đặt lồng gần cây chanh leo, cây cam, cây hoa súng. Khoảng cách kiếm ăn của ong dú là 300–500 m, nên nếu sân vườn có cây hoa thì ong sẽ tập trung ở gần. Từ góc mỹ quan, lồng tre trên kệ gỗ giữa các chậu cây cảnh trông rất tự nhiên và hài hòa.
Tránh đặt lồng ở nơi chiếu nắng trực tiếp quá lâu vào buổi chiều. Ong dú là loài nhiệt đới nhưng nắng chiều gay gắt có thể làm đàn ong bị căng thẳng. Mình thường chọn vị trí có bóng cây vào lúc 2–4 giờ chiều. Cũng tránh đặt gần lối đi lại, cửa sổ để ong không bay vào nhà.
Trước khi đặt ong vào, mình sẽ làm sạch lồng tre bằng nước ấm và để khô tự nhiên. Không nên dùng hóa chất hay xà phòng vì mùi lạ có thể làm ong không thích. Lồng mới mua thường có mùi khí gỗ, nên mình sẽ phơi nắng vài ngày để mùi nhạt đi.
Hàng năm, vào mùa mưa, mình sẽ kiểm tra lồng xem có bị nứt hay bị mốc không. Nếu có bị nứt nhỏ, có thể bịt bằng sáp ong hoặc keo tự nhiên. Nếu bị mốc, sẽ quét sạch và phơi nắng. Lồng tre cần được bảo vệ khỏi mưa trực tiếp, nên mình sẽ làm một mái nhỏ che phía trên.
| Thông số | Giá trị |
|---|---|
| Đường kính lồng | 15–20 cm |
| Chiều dài lồng | 25–35 cm |
| Kích thước lỗ vào | 8–10 mm |
| Kích thước lỗ thoáng khí | 4–5 mm |
| Chiều cao đặt từ mặt đất | 1,2–1,5 m |
| Quy mô đàn ong dú | 5,000–8,000 con |
| Sản lượng mật hàng năm | 0,5–1 lít |
| Bán kính kiếm ăn | 300–500 m |
| Tuổi thọ lồng tre | 3–5 năm |
| Hướng đặt tối ưu | Đông hoặc đông nam |
Ong dú không đốt và không hung hăng, chúng chỉ nhai xác hoặc vật liệu mềm. Lồng tre bền vì tre cứng, ong chỉ nhai các mép lỏng lẻo. Nếu lồng được chế tạo tốt, ong sẽ không làm hư hại gì cả. Mình nuôi ong trong lồng tre mà chưa bao giờ thấy ong phá hủy.
Lồng tre có lỗ thông gió nên thoáng khí tốt, ít bị mốc. Tuy nhiên nên làm mái che phía trên và đặt lồng ở nơi không bị mưa trực tiếp. Mình thường dùng một tấm gỗ nhỏ che phía trên lồng, cách lồng 5–10 cm để mưa không vào nhưng vẫn thoáng khí.
Ong dú bay 300–500 m để kiếm ăn, nên nếu sân vườn có cây hoa, ong thường ở gần. Nhưng nếu sân vườn không có hoa, ong sẽ bay xa tìm kiếm. Mình trồng thêm cây hoa để ong có thức ăn gần, giúp chúng định vị tốt.
Không nên sơn lồng tre vì sơn có thể phát hành khí độc hại cho ong. Nếu muốn bảo vệ lồng, có thể dùng dầu ong hoặc sáp ong quét mỏng trên bề mặt. Lồng tre tự nhiên vốn đã bền, không cần xử lý gì thêm.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Thùng ong dú gỗ lót không chỉ là nơi ở của ong mà còn là tác phẩm trang trí sân vườn. Bài này chia sẻ cách chọn thiết kế nội thất phù hợp, bố trí vị t
Gỗ cây me là lựa chọn độc đáo cho thùng ong dú nhờ độ bền cao, màu sắc ấm áp và ý nghĩa phong thủy. Bài viết hướng dẫn cách chọn gỗ cây me nguyên chất
Gỗ sáp là lựa chọn tuyệt vời cho thùng ong dú nhờ độ bền cao, khả năng chịu nước tốt và màu sắc đẹp mắt. Bài viết hướng dẫn cách chọn gỗ sáp, thiết kế
Gỗ teak là vật liệu tuyệt vời để làm thùng ong dú, vừa bền lâu vừa có vẻ đẹp tự nhiên phù hợp với không gian sân vườn. Mình chia sẻ cách chọn loại gỗ
Gỗ sồi là lựa chọn cao cấp cho thùng ong dú nhờ độ bền và vẻ đẹp tự nhiên. Bài viết hướng dẫn cách lựa chọn thùng gỗ sồi phù hợp và bố trí vị trí hợp
Thùng ong dú tre nứa là lựa chọn hoàn hảo cho dân chơi cây cảnh muốn nuôi ong trong không gian sinh hoạt. Mình chia sẻ kinh nghiệm chọn kích thước phù
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.