Cái thú của nuôi ong dú làm cảnh là ngồi bên ly trà, ngắm từng con ong nhỏ chui ra khỏi ống cửa, cất cánh về phía chậu hoa. Ngắm lâu thì sẽ để ý thêm những vị khách khác: con thạch sùng nằm im trên cột hiên, con nhện giăng ngay giữa cửa tổ và giò lan, con thằn lằn bóng phơi nắng trên viên đá kê thùng. Chúng cũng đang «ngắm» đàn ong, chỉ có điều với mục đích khác.
Với thùng cảnh, cái khó là đồ trang trí làm sân đẹp cũng chính là chỗ trú lý tưởng cho kẻ rình. Dưới đây là những điều người chơi ong cảnh rút ra sau nhiều lần sắp đặt đi sắp đặt lại.
Ở sân nhà, hay gặp nhất là thạch sùng (thằn lằn nhà) sống trên tường, cột hiên, gầm mái. Ban ngày chúng ít ra, nhưng sáng sớm và chạng vạng hay bò xuống gần thùng. Thằn lằn bóng thì thích viên đá, bậc thềm có nắng. Nhện có hai kiểu: kiểu giăng lưới tròn giữa hai chậu cây, và kiểu nhện nhảy nhỏ xíu phục ngay trên nắp thùng. Thỉnh thoảng có bọ sát thủ — con bọ mỏ dài đậu sát cửa tổ — loài này gặp thì nên bắt bỏ ngay.
Với một đàn cảnh khoẻ, mất vài con ong mỗi ngày không làm đàn suy. Nhưng thùng cảnh thường là đàn nhỏ, đặt ở chỗ người hay qua lại, nên kẻ rình thường trực là chuyện đáng chỉnh.
| Món trong sân | Vấn đề với cửa tổ | Cách chỉnh mà vẫn đẹp |
|---|---|---|
| Dây đèn, đèn lồng, đèn rọi cây | Hút côn trùng ban đêm, kéo thạch sùng về | Dời đèn sang phía bên kia sân, hoặc hẹn giờ tắt sớm |
| Giò lan, chậu treo cạnh thùng | Nhện giăng nối từ chậu sang thùng | Treo lệch khỏi hướng cửa tổ |
| Hòn non bộ, đá kê thùng | Nhiều khe cho thằn lằn trú | Kê thùng trên chân trụ hoặc kệ gỗ trơn |
| Gỗ lũa, gốc cây làm đế | Hốc mục, khe nứt, dễ có mối | Dùng làm điểm nhấn xa thùng, không làm đế |
| Dây leo bò lên kệ thùng | Làm cầu cho thằn lằn, kiến lên cửa tổ | Cắt dây cách chân kệ một khoảng |
Đặt thùng trên kệ hoặc chân trụ riêng, xung quanh để một khoảng trống. Chậu cây đẹp đến đâu cũng nên lùi ra, nhất là phía trước cửa tổ. Phía trước cửa là đường bay, giữ nó thoáng như một lối đi.
Cho cửa tổ nhìn ra phía có nắng sớm và không có vật cản gần. Nếu cửa tổ quay vào tường hay vào bụi cây, nhện sẽ giăng được rất gần.
Nếu thùng đặt dưới hiên có đèn, đây là chỗ đáng sửa nhất. Thạch sùng sống quanh bóng đèn, và đèn càng sáng lâu thì chúng càng đông. Dời thùng ra khỏi vùng sáng, hoặc đổi chỗ đèn.
Người chơi ong cảnh có lợi thế: ngày nào cũng nhìn thùng. Biến lúc ngắm thành lúc kiểm luôn:
Những thắc mắc kiểu này của người mới chơi được gom ở mục Hỏi đáp người mới, còn các tình huống bất thường khác có ở Sự cố thường gặp.
Bình xịt côn trùng, nhang muỗi đặt gần thùng, thuốc diệt kiến rắc quanh kệ — tất cả đều ảnh hưởng tới đàn ong nhiều hơn tới thằn lằn. Bẫy keo dính bắt chuột, bắt ruồi cũng nên để xa, vì ong và cả thằn lằn đều dính, rất khó coi và không giải quyết gì.
Thùng ong cảnh đẹp nhất là thùng có ong ra vào rộn ràng. Nếu đang muốn có một đàn cho sân nhà, có thể tham khảo tổ ong dú giống của trại Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Trại còn có mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật — món quà hợp với người cũng mê ong — xem tại ongquy.com. Người chơi muốn đổi tổ hoặc tìm thêm đàn có thể ghé chợ mua bán tổ giữa người nuôi.
Không hẳn. Thạch sùng sống trên tường nên thùng treo tường lại dễ bị chúng ghé. Kệ đứng riêng giữa khoảng trống thường tốt hơn.
Được, ong còn có chỗ uống nước. Chỉ cần tránh đặt cạnh khe đá hòn non bộ, nơi thằn lằn hay trú.
Không bắt buộc. Dời đèn khỏi khu thùng hoặc tắt sớm hơn là đủ để giảm côn trùng kéo thạch sùng tới.
Mèo có thể bắt thằn lằn nhưng cũng hay cào, nằm trên thùng. Sắp đặt lại góc sân hiệu quả và ổn định hơn.
Ít đáng lo. Nhện nhảy chỉ bắt lẻ tẻ. Lưới nhện chắn ngay trước cửa tổ mới là thứ cần gỡ.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Ong dú có xu hướng bay theo ánh sáng đêm, điều này có thể làm đàn mệt mỏi và gây mất phương hướng về tổ. Người nuôi cần hiểu rõ hành vi này để sắp xếp
Ong dú bay về tổ muộn không phải chuyện bình thường. Mình sẽ chia sẻ những dấu hiệu cần chú ý và cách hỗ trợ đàn để về nhà an toàn, khỏe mạnh mỗi ngày
Khi thấy ong dú bay quanh quanh tổ mà không vào, nhiều người nuôi lo lắng. Thực ra đây là tín hiệu đàn đang căng thẳng hoặc chưa quen với vị trí mới.
Khi nhìn thấy ong dú bay lộn xộn, không theo hướng thường lệ, đó là lúc đàn đang gặp áp lực. Mình chia sẻ những dấu hiệu để phân biệt hành vi bình thư
Khi nuôi ong dú trong sân vườn, việc đàn ong không ăn được là tình huống đáng lo ngại mà người nuôi cần nhận biết sớm. Mình sẽ chia sẻ các dấu hiệu cả
Mật ong dú mỏng, loãng hơn mong đợi là dấu hiệu tổ đang gặp khó khăn. Bài này chia sẻ cách nhận biết, tìm nguyên nhân thực sự và hỗ trợ đàn ong sao ch
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.