Ong dú làm cảnh: nhận ra quãng giáp hạt từ cửa tổ

Người chơi ong dú cảnh thường đặt thùng ở chỗ đẹp nhất: cạnh hòn non bộ, dưới giàn hoa, trên kệ gỗ ngoài hiên. Thùng làm khéo, đánh dầu bóng, và hầu như không ai muốn cạy ra xem bên trong. Điều đó hợp lý, vì mở thùng nhiều làm đàn tốn sức. Nhưng cũng vì thế mà đến khi thấy thùng im re thì đàn đã đói lâu rồi.

Tin vui là cửa tổ ong dú nói được khá nhiều. Đứng ngắm vài phút mỗi ngày, đúng cách, là đủ để nhận ra quãng giáp hạt sớm mà không cần đụng tới thùng.

Ngắm cửa tổ thế nào cho ra chuyện

Ngắm cho vui và ngắm để đọc khác nhau ở chỗ có so sánh. Chọn một giờ cố định, thường là giữa buổi sáng khi nắng đã lên, đứng cách cửa tổ chừng một sải tay để không chắn đường bay. Mỗi lần nhìn chừng một phút và để ý bốn điều:

1. Ong về nhiều hay thưa so với tuần trước cùng giờ.
2. Trên hai chân sau có cục phấn không, màu gì.
3. Ống sáp hoặc miệng cửa có được ong canh, sửa sang không.
4. Dưới chân thùng, quanh cửa có xác ong non màu trắng không.

Nhiều người chơi cảnh có thói quen chụp ảnh thùng mỗi ngày. Chụp thêm một tấm cận cửa tổ cùng giờ là có ngay cuốn sổ quan sát mà không phải ghi chép.

Đọc những gì mình thấy

Ngày âm u, ong ra ít là chuyện thường. Chỉ đáng lo khi trời nắng mấy ngày liền mà cảnh vẫn vậy.

Sân đẹp quá cũng là một vấn đề

Nhiều sân vườn chơi cảnh được chăm rất kỹ: cỏ cắt sát, gốc cây sạch, cây kiểng cắt tỉa thường xuyên nên ít ra hoa. Với mắt người là đẹp, với đàn ong là một bãi trống. Vài việc nhỏ giúp đàn có ăn mà sân vẫn gọn:

• Trồng vài chậu hoa mười giờ hoặc dừa cạn đặt quanh kệ thùng, vừa đẹp vừa có hoa quanh năm.
• Chừa một góc khuất cho cỏ hoa như xuyến chi mọc tự nhiên.
• Khi cắt tỉa cây kiểng, chừa một vài cành để cây ra hoa.
• Tuyệt đối không xịt thuốc côn trùng, thuốc muỗi gần thùng trong mùa thiếu hoa.

Những lỗi người chơi cảnh hay mắc

Lỗi phổ biến nhất là mở thùng khoe khách. Mỗi lần mở, ong phải sửa lại sáp, điều hoà lại nhiệt, tốn đúng thứ chúng đang thiếu. Lỗi thứ hai là thấy ong ít thì đổ mật vào khay đặt trước cửa: mật ngoài trời gọi kiến, gọi ong tổ khác tới cướp, rối hơn là đói. Lỗi thứ ba là dời thùng sang chỗ đẹp hơn ngay giữa mùa thiếu, khiến đàn mất phương hướng khi đang yếu.

Nếu buộc phải cho ăn, đặt chút mật pha loãng trong một nắp nhỏ ngay bên trong thùng, làm vào chiều muộn, và ngưng khi thấy ong mang phấn về lại. Những chuyện tương tự được nhiều người kể lại trong mục Sự cố thường gặp.

Giữ thú chơi bền lâu

Ong cảnh khoẻ nhất là ong có sân đủ hoa và chủ đủ kiên nhẫn để chỉ ngắm. Ai mới bước vào thú chơi này và muốn một đàn khoẻ để bắt đầu, trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú và các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hộp quà mật hợp để làm quà; xem ở ongquy.com. Chuyện chọn thùng đẹp mà vẫn hợp với đàn có thể đọc thêm ở mục Dụng cụ và thùng nuôi.

Câu hỏi thường gặp