Việc theo mùa khi nuôi ong dú làm cảnh trong sân

Người nuôi ong dú làm cảnh không cần mật nhiều, không cần nhân đàn nhanh. Cái họ muốn là một tổ ong khỏe, đặt ở chỗ đẹp trong sân, ngày nào cũng có cái để ngắm. Với người chơi kiểu này, việc theo mùa chủ yếu là biết nhìn: nhìn cửa tổ, nhìn đường bay, nhìn màu phấn ong mang về, rồi chỉ ra tay khi thật sự cần.

Dưới đây là cách theo dõi một tổ ong cảnh qua các mùa, kèm những việc nhỏ giữ thùng đẹp mà không làm phiền đàn.

Đọc cửa tổ như đọc thời tiết

Ong dú làm một cái ống hoặc miệng loe bằng sáp và keo ở cửa tổ. Mỗi đàn có kiểu cửa riêng, có đàn làm ống dài, có đàn chỉ viền một vòng. Nhìn cửa tổ mỗi sáng vài phút là đủ biết đàn đang ra sao:

• Ong ra vào đều, nhiều con mang phấn ở chân sau: đàn đang có nguồn ăn tốt.
• Vài con đứng gác ở miệng cửa, quay đầu ra ngoài: bình thường, đó là lính gác.
• Cửa tổ bị đắp hẹp lại: đàn đang tự thu nhỏ lối vào, thường khi trời lạnh, gió hoặc có kẻ phá.
• Xác ong rơi nhiều dưới thùng, ong bò lờ đờ: cần xem quanh vườn có ai phun thuốc.
• Kiến bò thành hàng lên giá: phải xử lý ngay trong ngày.

Nhật ký quan sát theo mùa

Mùa nắng nóng

Vào trưa nắng, để ý thấy một số ong đứng ở cửa đập cánh liên tục, đó là chúng đang quạt mát cho tổ. Nếu thấy cảnh này kéo dài, thùng đang quá nóng. Việc cần làm là dời thùng vào chỗ có bóng cây hoặc mái hiên, hoặc che thêm một tấm che phía trên, chừa khoảng trống cho gió lùa. Đừng xịt nước trực tiếp vào thùng.

Mùa mưa

Ngày mưa ong gần như không bay, cửa tổ vắng là chuyện thường. Điều cần nhìn là sau cơn mưa, khi nắng lên, ong có ra lại không. Kiểm mái che có dột không, nước có bắn vào cửa tổ không, chân giá có đứng trong vũng nước không. Đầu mùa mưa cũng là lúc kiến hay dời tổ, leo lên thùng tìm chỗ khô.

Mùa hoa nở rộ

Đây là quãng đẹp nhất để ngắm. Ong mang về phấn nhiều màu, vàng, cam, trắng ngà, tùy cây đang nở quanh nhà. Ghi lại màu phấn và cây đang trổ bông là một thú vui riêng, lâu dần sẽ biết khu nhà mình có những nguồn hoa nào. Nếu đàn đông, tổ kín thùng, đây cũng là lúc có thể tách đàn để tặng bạn chơi hoặc đặt thêm một thùng nữa trong sân.

Mùa gió và trời se lạnh

Ở những nơi có đợt lạnh hay gió mạnh, ong bay muộn hơn vào buổi sáng và về sớm. Kiểm dây buộc, chốt giữ thùng để gió không xô thùng rơi. Không mở thùng vào những ngày lạnh.

Giữ thùng cảnh đẹp mà không hại đàn

Muốn chọn kiểu thùng vừa đẹp vừa hợp với ong, xem thêm mục Dụng cụ & thùng nuôi. Những chuyện vui, chuyện lạ khi chơi ong có ở Thú chơi ong dú.

Khi nào thì nên mở thùng

Người chơi cảnh hay tò mò, muốn mở nắp xem thường xuyên. Mỗi lần mở là một lần đàn phải sửa lại lớp sáp bị phá. Nên giới hạn ở vài trường hợp: khi cửa tổ vắng bất thường nhiều ngày, khi nghi có kẻ phá bên trong, khi tách đàn và khi muốn lấy chút mật cuối mùa hoa. Thùng có ô kính quan sát là cách hay để ngắm mà không phải mở.

Có một tổ đẹp để bắt đầu

Với người chơi, chọn được đàn hiền, khỏe, đã quen sống trong thùng là đỡ được rất nhiều lo lắng lúc đầu. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, cùng mật ong dú và các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hộp quà mật, thích hợp để làm quà cho bạn chơi ong; xem tại ongquy.com. Nếu muốn ngắm nhiều kiểu thùng và cách đặt trong sân trước khi chọn, có thể đăng ký tour tham quan tại trại.

Câu hỏi thường gặp