Mưa kéo dài: đàn ong cảnh làm gì trong tổ

Cái thú của nuôi ong dú làm cảnh là được ngồi uống trà mà ngắm cửa tổ: ong ra vào lấp lánh dưới nắng, con mang phấn vàng ở chân, con tha nhựa cây về trám tổ. Tới mùa mưa dầm thì cảnh đó biến mất mấy ngày liền. Cửa tổ vắng, chỉ còn vài con đứng gác. Nhiều người lần đầu thấy vậy lo đàn chết, có người còn bê thùng vào trong nhà cho «ấm».

Thật ra những ngày mưa, đàn vẫn bận rộn, chỉ là bận ở bên trong. Biết chúng đang làm gì sẽ giúp người chơi bớt lo, và biết đúng chỗ cần ra tay.

Bên trong tổ những ngày mưa

Ong dú không ra ngoài khi trời mưa vì cánh ướt là không bay được. Chúng ở nhà và làm những việc không cần ra ngoài: ăn mật, phấn đã cất trong các bầu sáp, cho ấu trùng ăn, quạt cho thoáng, và dùng sáp trộn nhựa cây để trám kín những khe hở trên thùng. Có đàn còn đắp dày thêm phần ống ở cửa tổ.

Với đàn có kho đủ, vài ngày mưa không ảnh hưởng gì. Khi trời tạnh và nắng lên, chúng ra rất đông, nhiều khi còn đông hơn ngày thường, vì sau mưa cây cối ra hoa nhiều. Đó là buổi đẹp nhất để ngồi ngắm.

Đọc cửa tổ thay cho mở thùng

Người chơi ong cảnh có lợi thế là thùng ở ngay trước mắt, ngày nào cũng nhìn. Hãy tập đọc cửa tổ:

Những việc người chơi hay làm sai mùa mưa

Bê thùng vào trong nhà

Ong dú cần ra vào tự do và nhớ vị trí tổ. Dời thùng vào nhà làm ong đi về lạc, khi tạnh lại bay vào nhà, khách và trẻ nhỏ dễ hoảng dù ong dú không có ngòi đốt. Giữ thùng ở chỗ cũ, chỉ che chắn tốt hơn.

Quấn ni lông kín thùng

Trông thì yên tâm, nhưng ni lông giữ hơi nước lại bên trong, thùng đổ mồ hôi, đàn bị ẩm nặng hơn. Mái che riêng, cao hơn nắp thùng một khoảng, để gió lùa được là cách đúng.

Mở nắp xem cho đỡ sốt ruột

Mỗi lần mở là phá lớp trám đàn vừa làm, đưa hơi ẩm vào. Với thùng có kính ngắm thì càng không cần mở; chỉ mở khi cửa tổ có dấu hiệu bất thường kéo dài.

Giữ thùng đẹp mà vẫn khô

Thùng ong cảnh thường bằng gỗ đẹp, đặt trên kệ, trên trụ trong sân. Mùa mưa là lúc thùng xuống cấp nhanh nhất. Vài kinh nghiệm:

• Chọn gỗ dày, khô kỹ; mặt ngoài có thể quét dầu gỗ, nhưng bên trong để mộc, không sơn phủ bóng vì ong không bám được và mùi hoá chất ảnh hưởng đàn.
• Mái che nhô ra mỗi bên một khoảng, nghiêng về phía sau để nước không chảy qua cửa tổ.
• Trụ hoặc kệ đặt thùng phải chắc, không lắc khi gió giật; có chén nước hoặc vòng chặn kiến ở chân.
• Đặt ở chỗ có nắng buổi sáng để thùng mau khô sau mưa, tránh góc sân đọng nước.

Các mẫu thùng, kệ và mái che hợp cho sân vườn có ở mục Dụng cụ & thùng nuôi; những chuyện vui buồn của người chơi ong cảnh có ở Thú chơi ong dú.

Muốn có một tổ ong dú cho sân nhà

Với người chơi, một tổ khoẻ ngay từ đầu giúp qua mùa mưa đầu tiên dễ hơn nhiều so với một đàn mới tách còn mỏng. Nên nhận tổ vào mùa khô có hoa, để đàn quen chỗ và tích kho trước khi gặp mưa dầm. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi từ sáp ong dú, hợp làm quà cho người cùng thú chơi. Ai muốn xem trước nhiều kiểu thùng, kiểu đặt tổ ngoài đời thật có thể đăng ký tour tham quan trại.

Câu hỏi thường gặp