Lọc và đóng chai mẻ mật ong dú cảnh đầu tiên

Nuôi ong dú làm cảnh thì mật là phần thưởng, không phải mục đích. Thùng đặt ở góc sân, ở hiên hay cạnh hòn non bộ chủ yếu để ngắm đàn ong ra vào. Rồi tới một ngày mở nắp kính quan sát thấy rìa tổ đã có một chùm bọng mật căng mọng, và câu hỏi đầu tiên là: lấy một chút có sao không, lấy rồi lọc đựng thế nào?

Câu trả lời là lấy được, nhưng lấy ít, lấy khéo, và chuẩn bị đồ trước. Mẻ đầu tiên thường chỉ vài muỗng tới một hũ nhỏ. Lượng ít vậy nên làm sai một bước là coi như mất trọn.

Trước khi lấy: đàn đã sẵn sàng chưa

Đàn cảnh thường nhỏ hơn đàn nuôi lấy mật, thùng cũng nhỏ và đẹp hơn. Nhìn qua kính hoặc mở nắp nhẹ, nếu thấy:

• Khu tổ con ở giữa dày, có nhiều ong non màu nhạt bò quanh.
• Rìa tổ có nhiều bọng mật căng, đã được ong bịt kín.
• Ong ra vào cửa đều đặn, mang phấn về thường xuyên.

thì có thể lấy một ít. Nếu tổ mới chia, mới chuyển thùng, hoặc đang vào mùa mưa dài, mùa ít hoa thì nên để đàn giữ mật. Đàn cảnh mà yếu đi vì bị lấy mật thì mất cả cái thú ngắm.

Đồ nghề cỡ nhỏ cho mẻ đầu

Không cần mua gì nhiều. Gom những thứ này, rửa sạch và phơi khô từ hôm trước:

• Một xi lanh nhựa mới hoặc ống hút có đầu nhọn, để hút mật từ bọng.
• Con dao nhỏ hoặc cây tăm tre để rạch miệng bọng.
• Một chiếc rây lọc trà lưới mịn và một chén thủy tinh.
• Vài lọ thủy tinh nhỏ có nắp vặn.
• Khăn khô để lau tay.

Chọn ngày nắng ráo, giờ giữa buổi sáng khi phần lớn ong thợ đã bay đi kiếm ăn. Ong dú không có ngòi đốt nên không cần đồ bảo hộ, cùng lắm vài con bám tóc hay cắn nhẹ ở kẽ tay, phủi đi là xong.

Lấy và lọc: hai cách cho mẻ nhỏ

Cách 1: hút bằng xi lanh

Dùng tăm chọc một lỗ nhỏ trên nắp bọng, đưa đầu xi lanh vào hút. Mật hút ra gần như sạch, ít vụn sáp. Cách này giữ được vỏ bọng, ong sẽ vá lại và đổ mật tiếp. Hợp với thùng cảnh vì không làm xáo trộn tổ, nắp kính nhìn vào vẫn gọn đẹp.

Cách 2: cắt vài bọng, rạch trên rây

Cắt rời vài bọng ở ngoài cùng, đặt lên rây trà gác trên chén, rạch miệng bọng cho mật chảy xuống. Không bóp. Cách này được nhiều mật hơn chút, nhưng ong phải xây lại bọng.

Dù cách nào, mật xong thì để trong chén có đậy, đặt chỗ mát chừng một hai giờ cho bọt nổi lên, hớt bọt rồi mới rót vào lọ.

Những lỗi hay gặp ở mẻ đầu

1. Lọ còn ướt. Rửa xong đem dùng ngay. Mật ong dú nhiều nước, dính thêm nước là dễ sủi bọt.
2. Lấy lẹm vào bọng phấn. Bọng phấn chắc tay, bên trong đặc. Lẫn phấn vào làm mật đục và đắng.
3. Để chén mật ngoài sân. Kiến tới rất nhanh, đặc biệt sân có cây cảnh và chậu đất.
4. Mở thùng quá lâu. Nên làm gọn trong ít phút, đóng nắp lại để đàn ổn định.
5. Để lọ ngoài phòng. Mật ong dú nên cất ngăn mát.

Đóng lọ cho đẹp, dùng cho đúng

Mật mẻ đầu thường được đem khoe hoặc làm quà. Lọ thủy tinh nhỏ, đầy gần tới cổ, nắp vặn kín là gọn nhất. Ghi ngày lấy lên nắp để nhớ. Khi đưa ai, dặn rằng mật ong dú vị chua thanh và loãng là tự nhiên, không phải mật hư; dùng muỗng khô và để ngăn mát.

Ghi lại ngày lấy, lượng lấy, tình trạng đàn trước và sau một tuần. Lần sau sẽ biết đàn nhà mình hồi lại nhanh hay chậm. Các bạn mới chơi có thể xem thêm kinh nghiệm của người đi trước ở chuyên mục Hỏi đáp người mới và chọn thùng có nắp quan sát dễ lấy mật ở Dụng cụ & thùng nuôi.

Muốn có thêm đàn hay thêm mật để làm quà

Thùng cảnh cho mật ít, đó là bình thường. Nếu muốn có thêm đàn khỏe để đặt thêm một thùng nữa ngoài hiên, hoặc cần mật ong dú, son dưỡng làm từ sáp ong dú, hộp quà mật để biếu, có thể xem các dòng hàng của trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh tại ongquy.com. Người chơi muốn trao đổi tổ, mật với nhau thì có chợ mua bán giữa người nuôi.

Câu hỏi thường gặp