Nuôi ong dú làm cảnh có một cái thú ít ai kể: ngồi uống trà cạnh thùng, nhìn từng con ong đáp xuống miệng tổ với hai cục phấn nhỏ xíu ở chân sau. Hôm thì vàng tươi, hôm thì cam, có hôm lại trắng ngà. Nhìn lâu sẽ thấy màu phấn đổi theo mùa, và đó chính là cuốn lịch nguồn hoa sống động nhất của khoảng sân nhà mình.
Người chơi ong cảnh không cần sản lượng, nhưng cần đàn khoẻ, đẹp, ra vào rộn ràng quanh năm. Muốn vậy thì phải biết khi nào sân vườn nhiều hoa, khi nào cạn, để chăm đúng lúc và để yên đúng lúc.
Thùng cảnh thường đặt nơi dễ ngắm: hiên nhà, góc sân, bên hòn non bộ. Nhờ vậy người nuôi có lợi thế mà trại lớn không có: ngày nào cũng nhìn được cửa tổ. Mỗi lần ngồi cạnh thùng, để ý vài điều:
| Thấy ở cửa tổ | Thường có nghĩa là | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Nhiều ong về mang phấn, màu phấn đa dạng | Quanh nhà đang nhiều loại hoa nở | Mùa tốt để ngắm, có thể kiểm tra thùng nhẹ nhàng |
| Phấn chỉ một màu, đều đặn | Một loại cây đang nở rộ gần đó | Tìm xem cây nào, ghi vào nhật ký |
| Ong ra vào thưa, ít phấn | Hoa đang cạn, thường giữa mùa khô | Để yên, không mở thùng, kiểm tra kiến |
| Ong về ít nhưng ra vào nhanh sau cơn mưa | Hoa vừa bung lại | Chuẩn bị chăm thùng cho mùa mới |
Đừng cố đoán chính xác màu phấn nào là của cây nào theo bảng trên mạng. Cách chắc nhất là đi quanh nhà xem cây nào đang nở, ngắt một bông, chạm vào nhị rồi so màu với cục phấn ở chân ong. Làm vài lần là quen mắt.
Người chơi lâu năm hay giữ một cuốn sổ nhỏ để cạnh thùng. Không cần ghi nhiều:
Cuốn sổ đó dần thành lịch nguồn hoa riêng cho đúng khoảng sân, đúng con hẻm, đúng xóm mình ở. Nó chính xác hơn bất kỳ lịch chung nào, vì ong dú chỉ kiếm ăn quanh quẩn gần tổ. Thêm nhiều kinh nghiệm nhỏ kiểu này ở mục Thú chơi ong dú.
Ở vùng có mùa mưa như Nam Bộ, giữa mùa mưa thường là lúc sân vườn đầy hoa nhất. Đây là lúc đàn đẹp nhất để ngắm và để khoe với khách. Nếu muốn mở nắp xem bên trong, nên chọn buổi sáng nắng ráo, mở nhanh, đóng nhanh.
Giữa mùa khô, hoa gần như hết. Ong ra vào thưa là bình thường, không phải đàn bệnh. Việc cần làm là để yên. Mở thùng nhiều lần lúc này chỉ làm đàn mất nhiệt, mất keo và kéo kiến tới.
Ong ít ra ngoài. Kiểm tra mái che có bị dột, chân kê có còn chống kiến không. Thùng cảnh hay đặt thấp cho đẹp, nên chân kê chống kiến càng quan trọng.
Thùng cảnh thì cây quanh thùng cũng là một phần của cảnh. Vài gợi ý vừa đẹp vừa có ích:
Gặp chuyện lạ ở thùng như ong bu đen cửa tổ hay kiến kéo hàng, xem mục Sự cố thường gặp.
Thùng cảnh muốn đẹp lâu thì đàn bên trong phải khoẻ từ đầu. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống đã quen sống trong thùng, cùng mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, hợp làm quà cho người cùng thú chơi. Ai muốn xem thùng được đặt và chăm ra sao trước khi rước về sân nhà có thể ghé tour tham quan tại trại.
Không. Ong dú không có ngòi đốt, nên đặt thùng ở hiên hay sân có trẻ con qua lại vẫn được. Khi bị phá tổ chúng có thể bu vào tóc, cắn nhẹ, nhưng không đốt.
Tuỳ cây đang nở: vàng, cam, trắng ngà, đôi khi sẫm hơn. Màu đổi theo mùa nên rất hợp để theo dõi lịch hoa quanh nhà.
Thường là bình thường do hoa cạn. Chỉ lo khi kèm dấu hiệu khác như kiến vào tổ, xác ong nhiều ở cửa tổ, hoặc mùi lạ.
Không nên. Ong cần ra ngoài kiếm ăn, cửa tổ phải hướng ra ngoài trời. Đặt ở hiên, ban công, góc sân có mái che là hợp.
Có thể lấy ít vào lúc tổ đầy bầu mật cuối mùa nhiều hoa, nhưng luôn chừa đủ cho đàn qua mùa khô. Mật ong dú nên cất ngăn mát.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Ong dú có xu hướng bay theo ánh sáng đêm, điều này có thể làm đàn mệt mỏi và gây mất phương hướng về tổ. Người nuôi cần hiểu rõ hành vi này để sắp xếp
Ong dú bay về tổ muộn không phải chuyện bình thường. Mình sẽ chia sẻ những dấu hiệu cần chú ý và cách hỗ trợ đàn để về nhà an toàn, khỏe mạnh mỗi ngày
Khi thấy ong dú bay quanh quanh tổ mà không vào, nhiều người nuôi lo lắng. Thực ra đây là tín hiệu đàn đang căng thẳng hoặc chưa quen với vị trí mới.
Khi nhìn thấy ong dú bay lộn xộn, không theo hướng thường lệ, đó là lúc đàn đang gặp áp lực. Mình chia sẻ những dấu hiệu để phân biệt hành vi bình thư
Khi nuôi ong dú trong sân vườn, việc đàn ong không ăn được là tình huống đáng lo ngại mà người nuôi cần nhận biết sớm. Mình sẽ chia sẻ các dấu hiệu cả
Mật ong dú mỏng, loãng hơn mong đợi là dấu hiệu tổ đang gặp khó khăn. Bài này chia sẻ cách nhận biết, tìm nguyên nhân thực sự và hỗ trợ đàn ong sao ch
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.