Chất lượng mật ong dú cảnh: nếm thùng nhà mình

Nuôi ong dú làm cảnh, cái vui chính là ngồi ngắm ong ra vào miệng ống keo bên chậu kiểng. Mật chỉ là phần thưởng thêm, mỗi năm vài lần, mỗi lần dăm muỗng. Nhưng chính vì ít nên ai cũng muốn chai mật nhỏ đó ngon nhất có thể. Những người chơi ong cảnh lâu năm thường rút ra một điều: mật thùng cảnh ngon hay dở phần lớn do cách chơi, chứ không do may rủi.

Thùng cảnh khác thùng lấy mật ở chỗ nào

Thùng cảnh thường nhỏ, đẹp, đặt ở hiên, ban công, cạnh hòn non bộ, có khi có ô kính để nhìn vào trong. Đàn sống trong không gian đó ổn, nhưng lượng mật dự trữ không nhiều. Ong cần chỗ mật này để qua những tuần ít hoa. Nên quy tắc đầu tiên của người chơi: lấy mật là lấy phần dư, không phải lấy hết.

Lấy quá tay thì không chỉ đàn yếu đi mà mật lần sau cũng kém: ong vội cất mật vào bầu mới, chưa kịp hoàn thiện đã bị lấy tiếp, thành ra toàn mật non nhiều nước.

Năm điều người chơi lâu năm hay nhắc nhau

1. Chỉ lấy vài bầu ở rìa đã bịt kín. Bầu sát ổ trứng, bầu còn hở thì để yên.
2. Che nắng chiều cho thùng. Ô kính, vách mỏng, đặt sát tường hướng tây là thùng hầm nóng; mật trong bầu nóng lâu sẽ chua gắt dần.
3. Cẩn thận với bình xịt. Thuốc xịt muỗi, xịt kiến, thuốc dưỡng lá cho chậu kiểng ngay cạnh thùng đều có thể theo ong vào tổ. Xịt ở xa, xịt lúc chiều tối khi ong đã về, hoặc tìm cách khác.
4. Giữ thùng khô. Nước tưới cây văng vào khe thùng, mưa tạt vào miệng ống làm ẩm tổ, mật dễ có mùi mốc.
5. Dùng muỗng, ống hút sạch và khô. Lượng mật ít, chỉ cần một chút nước lã hay vụn bẩn là cả lọ đổi vị.

Các chuyện thường gặp khi thùng bị nóng, bị kiến, bị ẩm có ở chuyên mục Sự cố thường gặp.

Phiếu nếm mật cho dân chơi ong cảnh

Mỗi lần lấy mật, rót ra chén trắng, nếm và ghi lại theo vài tiêu chí đơn giản. Sau một năm sẽ có cả một cuốn nhật ký vị của chính thùng mình.

Ghi thêm ngày lấy và chậu kiểng, cây nào quanh nhà đang ra hoa. Nhìn lại sẽ thấy mùa nào mật thùng mình thơm nhất, mùa nào nên để đàn nghỉ.

Nếm rồi, nhận ra điều gì

Lần đầu nếm mật ong dú tự nuôi, nhiều người ngạc nhiên vì nó chẳng giống mật ong quen thuộc chút nào: loãng, chua, thơm lạ. Đó là đúng. Mật ong dú vốn vậy. Người chơi lâu rồi sẽ quen và còn nhận ra được sự khác nhau tinh tế giữa các đợt: đợt cây ăn trái trong xóm trổ bông thì thơm khác, đợt mưa dầm thì mật ít mà vị có khi nhạt hơn.

Điều quan trọng hơn: nếu một đợt tự nhiên có mùi lạ, đắng hoặc hóa chất, đó là tín hiệu thùng đang gặp chuyện — có thể có ai đó quanh nhà vừa phun thuốc. Lúc đó đừng ăn đợt mật ấy, và để ý xem đàn có yếu đi không. Mẹo chọn chỗ đặt và trang trí thùng ở chuyên mục Thú chơi ong dú.

Thêm đàn, thêm mật mà không phải vét thùng

Muốn có mật dùng thường xuyên mà vẫn giữ đàn cảnh sung, cách hay là đừng trông vào một thùng. Hoặc nuôi thêm thùng, hoặc mua mật từ nơi nuôi chuyên. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống được tách đàn sẵn cho người chơi muốn thêm thùng, có mật ong dú để dùng, và cả những món từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hộp quà mật làm quà cho bạn chơi ong. Xem tại ongquy.com.

Câu hỏi thường gặp