Ngắm thùng ong dú cảnh: nhận ra cướp mật từ chỗ ngồi

Cái thú của người nuôi ong dú làm cảnh nằm ở chỗ ngồi xem. Một thùng gỗ đẹp đặt bên hiên, buổi sáng pha ấm trà, nhìn từng con ong chui ra khỏi cái ống nhựa sáp nhỏ xíu, có con chân vàng phấn bay về. Xem lâu rồi sẽ thấy cửa tổ mỗi ngày một khác, và có những hôm khác lạ đến mức phải đặt chén trà xuống mà nhìn kỹ.

Không phải hôm nào cửa tổ đông ong cũng là chuyện xấu. Bài này chia sẻ cách đọc những cảnh hay gặp trước cửa tổ, để nhận ra đúng lúc nào là cướp mật và lúc nào chỉ là đàn đang sống bình thường.

Những cảnh trước cửa tổ dễ nhầm với cướp mật

Mẹo nhỏ để phân biệt ong bay tập với ong đi cướp: ong bay tập lượn nhẹ, đảo qua đảo lại, rồi bay xa dần. Ong đi cướp bay thẳng vào cửa, hấp tấp, có con lượn quanh mép thùng tìm khe hở để chui vào chỗ khác ngoài ống cửa.

Cướp mật thật trông như thế nào từ chỗ ngồi

Khi đã xem quen một thùng, cướp mật sẽ hiện ra khá rõ bằng sự khác thường:

• Miệng ống cửa có nhiều ong hơn hẳn mọi ngày, chen lấn nhau, có con bị kéo ra ngoài.
• Ong rời tổ không đi thong thả mà bay vụt, bụng tròn căng.
• Ong về không có phấn ở chân sau, trong khi những hôm trước ong về vàng chân.
• Dưới chân thùng, trên bệ đặt thùng có xác ong, có cặp ong còn quấn lấy nhau.
• Ống cửa trông sứt, nhựa sáp bị kéo ra lổn nhổn.

Chỉ một dấu hiệu thì chưa đủ để kết luận. Thấy hai ba dấu hiệu cùng lúc thì gần như chắc chắn.

Thói quen mười phút mỗi ngày

Người chơi ong cảnh không cần sổ sách cầu kỳ, nhưng có một thói quen rất đáng giữ: ngồi xem mười phút vào cùng một giờ mỗi ngày, ví dụ khoảng tám chín giờ sáng. Cùng giờ thì mới so được hôm nay với hôm qua. Để ý ba thứ: số ong ra vào nhiều hay ít, ong về có mang phấn không, và miệng ống cửa có gọn không. Ghi đơn giản vào một cuốn sổ nhỏ hay điện thoại cũng được.

Sau vài tuần, mắt sẽ quen đến mức chỉ cần liếc qua là biết đàn có ổn không. Đó cũng là lúc thú chơi ong trở nên sâu hơn. Những chia sẻ khác về cách thưởng thức một thùng ong dú có ở chuyên mục Thú chơi ong dú.

Với thùng cảnh, thủ phạm thường là chính người chơi

Người nuôi ong cảnh hay có thùng nắp kính hoặc thùng mở được để ngắm bọng mật, bọng phấn bên trong. Mở nhiều quá thì có hai hậu quả. Một là bọng mật ở sát nắp dễ bị vỡ, mùi mật thoát ra. Hai là đàn mất công dựng lại chỗ bị xáo trộn, quân gác mỏng đi. Đặt thêm vài thùng cảnh gần nhau trong một sân nhỏ thì đàn nào yếu sẽ thành mục tiêu.

Mấy điều nên giữ:

1. Chỉ mở nắp ngắm vào chiều muộn, và mở nhanh rồi đậy lại.
2. Nếu thấy bọng mật vỡ, lau sạch phần mật chảy ra mép thùng ngay.
3. Thùng mới tách đặt xa thùng mạnh trong sân, cửa quay khác hướng.
4. Không đặt chén nước đường hay mật ngoài sân để ngắm ong uống.

Khi đã thấy cướp mật

Làm nhẹ tay: lau sạch mùi mật quanh thùng, thu hẹp ống cửa còn vừa lối cho một hai con ong, và nếu sau nửa ngày vẫn không yên thì chiều tối đem thùng đặt sang góc sân khác hoặc gửi tạm nhà người quen. Mấy ngày sau đừng mở nắp ngắm, để đàn dựng lại ống cửa. Các tình huống khác như kiến vào tổ, ong bỏ tổ có ở chuyên mục Sự cố thường gặp.

Thêm một thùng đẹp, hay một hũ mật ngon cho chính mình

Người chơi ong cảnh nào rồi cũng muốn có thêm thùng, hoặc thay một đàn đã suy. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, cùng những món nhỏ làm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật, hợp để tặng bạn chơi ong. Ai muốn mua bán, trao đổi tổ với người nuôi khác có thể ghé chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp