Người nuôi ong dú làm cảnh muốn thùng nằm ở chỗ ngồi uống trà cũng thấy: mép hiên, góc sân, bên hòn non bộ. Khổ nỗi những chỗ đẹp để ngắm thường lại là chỗ nắng chiều rọi thẳng hoặc mưa tạt vào mỗi chiều giông. Làm thêm một mái che vụng về thì hỏng cả khung cảnh; không che thì đàn chịu thiệt.
Cái khó của thú chơi này là phải giữ được cả hai: tổ an toàn và góc nhìn đẹp. May là hai thứ ấy không mâu thuẫn nếu tính ngay từ lúc chọn dụng cụ.
Trước khi đặt, nhìn chỗ đó qua một buổi chiều. Mép hiên hướng tây có thể mát lúc sáng nhưng hai, ba giờ chiều nắng hắt vào nóng hừng hực. Góc sân lát gạch hấp nhiệt từ dưới lên. Tường kính, tường sơn trắng phản nắng vào thùng. Những chỗ này vẫn đặt được, nhưng mái che phải làm nhiều việc hơn.
Chỗ lý tưởng cho thùng cảnh là nơi có nắng sáng, bóng mát buổi chiều, không hứng nước từ máng xối hay mái nhà đổ xuống, và đủ yên để không ai va vào. Ong dú không có ngòi đốt nên đặt gần chỗ ngồi được, nhưng đừng để lối đi chạy ngang ngay trước ống cửa tổ.
| Kiểu mái | Vẻ ngoài | Che chắn | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Mái nhà nhỏ hai mái dốc bằng gỗ | Như một ngôi nhà chim lớn, rất hợp sân vườn | Tốt, nước chảy hai bên | Quét dầu chống thấm, chừa khe thoáng dưới mái |
| Ngói mini đặt trên khung | Hợp nhà kiểu cổ, sân có non bộ | Rất mát | Khung phải chắc, ngói nặng |
| Tấm gỗ dày một mái nghiêng | Gọn, hiện đại | Tốt nếu rộng hơn thùng | Nghiêng ra sau, không đổ nước trước cửa tổ |
| Mái lá, mái tranh nhỏ | Mộc, đồng quê | Mát | Phải thay khi mục, dễ có côn trùng trú |
| Tôn hoặc nhựa màu sẫm | Rẻ nhưng lệch tông | Kém, hấp nhiệt | Không nên dùng cho thùng cảnh |
Dù kiểu nào cũng giữ hai nguyên tắc: mái không úp sát nắp thùng mà chừa khoảng hở cho gió lùa, và mái chìa ra rộng hơn thùng để mưa tạt không vào ống cửa tổ. Gắn mái vào trụ hoặc giá đỡ, không đóng chết vào nắp thùng, để lúc mở thùng xem không phải tháo. Các mẫu thùng và phụ kiện khác có trong chuyên mục Dụng cụ & thùng nuôi.
Nhiều thùng cảnh có mặt kính để nhìn vào bên trong. Đây là chỗ dễ gây hại nhất. Ong dú sống trong bóng tối; kính để trần thì ánh sáng lọt vào liên tục, đàn có thể trét nhựa lên kính hoặc không xây ở phía đó. Nắng chiếu vào kính còn làm khoang bên trong nóng nhanh hơn vách gỗ.
Thùng cảnh hay đặt gần nhà nên hay gặp những nguồn nước mà thùng ngoài vườn không gặp: nước từ máng xối tràn, nước mái hiên nhỏ giọt thành hàng, nước rửa sân bắn lên. Kiểm tra chỗ đặt sau một cơn mưa lớn: chỗ nào đất lõm, chỗ nào bị nước bắn tung toé thì dời thùng ra. Kê thùng trên trụ hoặc giá có chặn kiến, cao hơn mặt sân, vừa khô ráo vừa nâng thùng lên tầm mắt cho dễ ngắm.
Mùa mưa giông có gió lớn, mái nhỏ đặt hờ dễ bay. Neo mái bằng vít vào trụ, hoặc buộc dây kín đáo phía sau. Sau trận giông, nhìn lại mái và ống cửa tổ — đó cũng là lúc tốt để ngắm xem đàn sửa sang tổ ra sao. Những chuyện thường gặp kiểu này có ở Sự cố thường gặp.
Thú chơi ong dú bền nhất khi đàn khỏe từ đầu. Nên mua tổ giống đã ổn định từ trại nuôi, không bắt tổ ngoài rừng. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật — người chơi hay chọn hộp quà mật làm quà biếu kèm câu chuyện góc ong nhà mình. Xem tại ongquy.com. Muốn xem trước nhiều kiểu thùng và cách đặt trên thực tế thì có thể ghé tham quan trại.
Cần, nhất là khi đặt ở hiên, sân có nắng chiều hoặc mưa tạt. Chọn kiểu mái đồng bộ với thùng thì vừa che vừa đẹp.
Không hại nếu kính luôn có nắp che tối và chỉ mở lúc ngắm. Để kính trần thì ánh sáng và nhiệt lọt vào làm đàn khó chịu.
Ong dú không đốt nên đặt gần được, chỉ cần không ngồi chắn ngay trước ống cửa tổ và không để lối đi chạy ngang cửa.
Không nên. Tôn sẫm màu hấp nhiệt rồi hắt xuống thùng, lại lệch tông với khung cảnh sân vườn.
Bắt vít mái vào trụ hoặc buộc dây kín phía sau, và kiểm tra lại sau mỗi trận giông lớn.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Thùng ong dú gỗ lót không chỉ là nơi ở của ong mà còn là tác phẩm trang trí sân vườn. Bài này chia sẻ cách chọn thiết kế nội thất phù hợp, bố trí vị t
Gỗ cây me là lựa chọn độc đáo cho thùng ong dú nhờ độ bền cao, màu sắc ấm áp và ý nghĩa phong thủy. Bài viết hướng dẫn cách chọn gỗ cây me nguyên chất
Gỗ sáp là lựa chọn tuyệt vời cho thùng ong dú nhờ độ bền cao, khả năng chịu nước tốt và màu sắc đẹp mắt. Bài viết hướng dẫn cách chọn gỗ sáp, thiết kế
Gỗ teak là vật liệu tuyệt vời để làm thùng ong dú, vừa bền lâu vừa có vẻ đẹp tự nhiên phù hợp với không gian sân vườn. Mình chia sẻ cách chọn loại gỗ
Gỗ sồi là lựa chọn cao cấp cho thùng ong dú nhờ độ bền và vẻ đẹp tự nhiên. Bài viết hướng dẫn cách lựa chọn thùng gỗ sồi phù hợp và bố trí vị trí hợp
Thùng ong dú tre nứa là lựa chọn hoàn hảo cho dân chơi cây cảnh muốn nuôi ong trong không gian sinh hoạt. Mình chia sẻ kinh nghiệm chọn kích thước phù
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.