Người chơi ong dú làm cảnh thường không nuôi để lấy mật. Thùng gỗ đẹp đặt góc sân, cạnh hòn non bộ hay chậu lan, sáng ra ngồi uống trà nhìn ong ra vào là đủ vui. Rồi tới một ngày tổ đầy, phải chia bớt bầu mật cho tổ khỏi chật, và trong tay có lọ mật đầu tiên. Lọ nhỏ thôi, nhưng là thành quả của cả mùa chăm, ai cũng muốn giữ cho thật lâu, đem khoe bạn chơi ong.
Và lọ mật đầu tiên cũng là lọ hay hỏng nhất, vì người chơi ong cảnh thường cất nó theo kiểu cất đồ quý: đặt lên tủ trưng bày, để ngoài cho đẹp. Bài này theo chân lọ mật đó qua từng mốc thời gian.
Lần đầu thu thường lóng ngóng, mật dễ dính vụn sáp, xác ong. Trước khi nghĩ tới chuyện cất, làm cho xong mấy việc sau:
Thùng ong cảnh nhỏ, mỗi lần thu không nhiều, nên đừng tiếc vài giọt mật dính rây. Mật lẫn cặn là mật nhanh đổi vị nhất.
Người chơi ong hay muốn đặt lọ mật cạnh thùng ong cho khách tới thấy luôn: đây là mật của tổ này. Ý hay, nhưng chỗ đó là chỗ tệ nhất cho mật. Sân vườn có nắng chiếu buổi chiều, tủ kính hấp nhiệt, bàn trà ngoài hiên nóng cả ngày. Mật ong dú loãng, có men sống, gặp nóng là lên men nhanh.
Nếu muốn trưng, dùng một lọ rỗng sạch hoặc một bầu mật cũ đã hết mật để làm cảnh. Lọ mật thật thì để trong tủ, khách tới mới lấy ra mời.
| Chỗ người chơi ong hay đặt | Điều xảy ra với mật |
|---|---|
| Cạnh thùng ong ngoài sân | Nắng và nóng, lại hút kiến và ong khác tới |
| Tủ kính trưng bày | Kính giữ nhiệt, lọ ấm lên trong ngày |
| Bàn trà ngoài hiên | Nóng, ẩm, lọ hay bị mở ra đóng vào |
| Ngăn mát tủ lạnh | Giữ vị lâu, chỉ hơi đặc lại |
Lọ mật đầu tiên là dịp tốt để học về mật của chính tổ mình. Mỗi tuần lấy ra nếm một chút bằng muỗng khô, để ý:
Ghi lại vài dòng vào sổ chơi ong. Mùa sau thu tiếp, so lại là biết tổ mình cho mật ra sao theo từng mùa hoa. Đây cũng là chuyện để kể với bạn chơi ong, hay hơn khoe lọ mật đẹp.
Hội chơi ong cảnh hay gặp nhau, đem mật nhà mình đi cho nhau nếm. Chia ra lọ nhỏ xíu, đủ nếm vài lần, đậy kín, bỏ vào túi giữ nhiệt nếu đi xa. Người nhận nếu chưa nuôi ong dú thì dặn một câu: mật này chua thanh là đúng, về cất tủ lạnh. Chỉ một câu mà đỡ được rất nhiều lần người ta tưởng mật hỏng.
Có thắc mắc gì về lần thu đầu, mục Hỏi đáp người mới có nhiều câu hỏi tương tự từ người chơi ong khác.
Nhiều người chơi ong cảnh sau lần thu đầu mới thấy mê, muốn có thêm thùng khác để đặt ở góc vườn khác, hoặc muốn có lọ mật của một trại nuôi bài bản để so vị với mật nhà. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và các món làm từ sáp ong dú như son dưỡng môi, có thể xem tại ongquy.com. Muốn đổi tổ, trao mật với người chơi ong khác thì có thể tìm trên chợ ong dú.
Khi tổ đầy, bầu mật chiếm chỗ làm tổ chật thì có thể chia bớt. Luôn chừa đủ mật cho đàn, nhất là trước mùa ít hoa. Mục đích chính của thùng cảnh vẫn là giữ đàn khỏe.
Trong ngăn mát, đậy kín, dùng muỗng khô thì giữ vị khá lâu. Để ngoài trời hay trong tủ kính thì có thể đổi vị rõ chỉ sau vài tuần.
Chua thanh là vị đặc trưng của mật ong dú. Nếu mật quá loãng, vị nhạt và chua gắt ngay khi thu thì có thể bầu mật chưa chín, lần sau nên chờ thêm.
Nắp gỗ thường không kín và khó giữ khô. Nếu thích lọ đẹp để trưng thì dùng lọ rỗng, còn mật thật nên đựng lọ nắp vặn kín.
Mật rơi vãi quanh thùng lúc thu sẽ hút kiến. Lau sạch quanh thùng sau khi thu, kiểm tra chân kệ có chặn kiến chưa.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Ong dú có xu hướng bay theo ánh sáng đêm, điều này có thể làm đàn mệt mỏi và gây mất phương hướng về tổ. Người nuôi cần hiểu rõ hành vi này để sắp xếp
Ong dú bay về tổ muộn không phải chuyện bình thường. Mình sẽ chia sẻ những dấu hiệu cần chú ý và cách hỗ trợ đàn để về nhà an toàn, khỏe mạnh mỗi ngày
Khi thấy ong dú bay quanh quanh tổ mà không vào, nhiều người nuôi lo lắng. Thực ra đây là tín hiệu đàn đang căng thẳng hoặc chưa quen với vị trí mới.
Khi nhìn thấy ong dú bay lộn xộn, không theo hướng thường lệ, đó là lúc đàn đang gặp áp lực. Mình chia sẻ những dấu hiệu để phân biệt hành vi bình thư
Khi nuôi ong dú trong sân vườn, việc đàn ong không ăn được là tình huống đáng lo ngại mà người nuôi cần nhận biết sớm. Mình sẽ chia sẻ các dấu hiệu cả
Mật ong dú mỏng, loãng hơn mong đợi là dấu hiệu tổ đang gặp khó khăn. Bài này chia sẻ cách nhận biết, tìm nguyên nhân thực sự và hỗ trợ đàn ong sao ch
Nuôi ong dú như thú chơi trong sân vườn, tiểu cảnh, hòn non bộ. Người đọc là dân chơi cây cảnh, sân vườn, muốn có tổ ong dú đẹp mắt và sống động chứ không đặt nặng sản lượng mật. Chú trọng kiểu dáng thùng, vị trí đặt hợp phong thuỷ và mỹ quan, cách sống chung với ong trong không gian sinh hoạt.